11. Sınıf Felsefe

Görsel ve sayısal veriler üzerinden öğrencilerin çevre sorunlarına odaklanması ve yönlendirici sorularla bu sorunların nedenleri ve hayata etkileri hakkında düşünmeleri sağlanabilir.

J. R. DesJardins'in çevre etiğine ilişkin görüşleri çerçevesinde adil ve sürdürülebilir bir çevre politikasının oluşturulmasında felsefenin rolü yorumlanabilir. Çevre krizine yönelik felsefi görüşlerin değerlendirilerek kişisel görüşlerin yazılı olarak açıklanması sağlanabilir. * İbni Tufeyl’in Hay Bin Yakzan adlı eseri ve Reggio Emillia yaklaşımının görüşlerini dikkate alarak insanların çevre ve doğadan öğrenebileceklerine ilişkin hikâye kartı hazırlanabilir.

Çevre ile ilgili felsefi soru ve problemlerin açıklanmasında görsellerle zenginleştirilmiş bilgi kartları ve günlük hayat örneklerini içeren dijital materyaller kullanılabilir. Çevre ile ilgili felsefi problemlerin çözümlemesine yönelik öğrenme-öğretme uygulamalarında akran destekli öğrenmeden yararlanılabilir. Felsefi metin yazma sürecinde çevre sorunları ile ilgili görüş ve argümanlar sunularak yönlendirmeler yapılabilir.

Çeşitli teknolojik araçların sosyal ve kültürel hayata etkilerini gösteren görseller üzerinden teknolojinin “amaç için araç” olup olamayacağı konusunda öğrencilerin görüşlerini sözlü biçimde ifade etmesi sağlanabilir.

* J. Searle’ün Çin odası deneyinden hareketle yapay zekânın zihin, anlayış ve bilince sahip olup olamayacağına dair argüman oluşturulabilir. Cahit Arf’ın "Makine Düşünebilir mi ve Nasıl Düşünebilir?" adlı eserinden hareketle düşünebilen makinelerin imkânı yazarın perspektifinden değerlendirilebilir. N. Postman’ın “teknopoli” kavramı çerçevesinde teknolojinin insan doğasına uygunluğu problemine ilişkin kişisel görüşlerin açıklanması sağlanabilir.

Teknoloji hayat ilişkisi ile ilgili felsefi soru ve problemlerin açıklanmasında görsellerle zenginleştirilmiş bilgi kartları ve günlük hayat örneklerini içeren dijital materyaller kullanılabilir. Teknoloji ve hayat ilişkisi ile ilgili ontolojik ve aksiyolojik problemlerin çözümlenme sürecinde akran destekli öğrenmeden yararlanılabilir. Felsefi metin yazma sürecinde teknoloji ve hayat ilişkisiyle görüş ve argümanlar sunularak yönlendirmeler yapılabilir.

Felsefe ve din hakkında örnek metinlerden hareketle öğrencilerin felsefe ile din arasındaki benzer ve farklı yönler hakkında fikir üretmeleri sağlanabilir.

İslam felsefesindeki Gazali ile meşşai ekolü arasındaki tartışmalar hakkında görüş geliştirilebilir. * İbni Rüşd’ün “Felsefe (akıl) dinin arkadaşı, süt kardeşidir. Hakikat hakikate ters düşmez, onu destekler.” sözüyle I. Kant’ın “İnanca yer açmak için bilgiyi sınırladım.” sözü akıl ve inanç ilişkisi açısından karşılaştırılarak sorgulanabilir. Korku ve Titreme eserinde S. Kierkegaard’ın akıl ve inanç ilişkisi üzerine görüşlerinin değerlendirildiği bir yansıtma yazısı yazılabilir.

Akıl ve inanç problemlerinin hayatla ilişkilendirilmesinde iş birlikli öğrenme yöntemlerinden yararlanılabilir. Akıl ve inanç ilişkisinin felsefe tarihindeki örnekler çerçevesinde çözümlenmesinde sadeleştirilmiş metinler verilebilir. Felsefi metin yazma sürecinde akıl ve inanç ilişkisiyle ilgili görüş ve argümanlar sunularak yönlendirmeler yapılabilir.

Öğrencilerin okudukları (hikâye, roman, şiir vb.) veya izledikleri (tiyatro, edebiyat temalı film vb.) eserlerde geçen felsefi soru ve problemler hakkında kısa bilgi vermeleri ve edebiyatın felsefi düşüncenin aktarılmasında nasıl fayda sağlayacağı konusunda tahminde bulunmaları sağlanabilir.

* Edebî eserden hareketle çekilmiş bir film ile edebî eserin estetik değerlerinin karşılaştırılması sağlanarak edebî eserde hayal gücüne bırakılan betimlemelerin somutlaştırılmasının yarattığı sorunlar değerlendirilebilir. Hermeneutik gelenekteki metin-yazar-yorumcu ilişkisi H. G. Gadamer’in Hakikat ve Yöntem adlı eseri üzerinden tartışılabilir. Platon, Devlet eserinde şairlerin yazdıkları şiirlerle insanları gerçeklikten uzaklaştırdıklarını ileri sürmüş ve bu nedenle şairleri ideal devletinden dışlamayı uygun bulmuştur. Platon'un bu görüşüne yönelik argümanların değerlendirildiği bir yansıtma yazısı yazılabilir.

Edebiyatın felsefeyle ilişkisinden doğan felsefi soru ve problemlerin hayatla ilişkilendirilmesinde görsel ve görsel-işitsel materyaller kullanılabilir. Edebiyatın felsefeyle ilişkisinin çözümlenmesinde iş birlikli öğrenme yöntemlerinden yararlanılabilir. Felsefi metin yazma sürecinde edebiyatın felsefeyle ilişkisiyle ilgili görüş ve argümanlar sunularak yönlendirmeler yapılabilir.

Öğrencilerin kendi deneyimlerinden örnekler vererek “Hayatı anlamlı kılan nedir?” sorusunu cevaplamaları sağlanır. Hayatın anlamının sorgulandığı örnek sözler üzerinden öğrencilerin düşüncelerini ifade etmesi istenebilir.

Gülşehrî'nin Mantıku’t Tayr adlı eserinden yola çıkarak insanın anlam arayışı üzerine görüş geliştirilebilir. İnsanın kendini gerçekleştirebilmesine ilişkin düşünceler, F. Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt adlı eserindeki “Üç Dönüşüm Üstüne” bölümü çerçevesinde değerlendirilebilir. * Sosyal medya paylaşımlarını ve sosyal medyada var olmayı “görünüyorum o hâlde varım” mottosu çerçevesinde tartışmaları istenebilir.

Hayatın anlamına yönelik problemini çözümleme, görüş ve argüman oluşturma sürecinde akran destekli öğrenmeden faydalanılabilir. Hayatın anlamına ilişkin varoluş ve kendi olma problemlerinin çözümlenmesinde sadeleştirilmiş metinler verilebilir. Felsefi metin yazma sürecinde iş birliğine dayalı öğrenme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Yazılı ve görsel materyaller aracılığıyla öğrencilerin sınıfta, okulda veya günlük hayatta uyulması gereken kuralların neler olduğu, bu kurallara uyulmadığında ne gibi sorunlar yaşanabileceğine ilişkin tahminde bulunmaları sağlanabilir. Hak ve özgürlüklerin bilinmesine, eşit ve adil olmanın önemine dikkat çekilebilir.

E. Said’in görüşleri temel alınarak oryantalizm ve sömürgecilik kavramları çerçevesinde küresel ölçekte adalet ve eşitlik ilkelerine uygun bir düzenin imkânı tartışılabilir. * “Yasal olan her şey ahlaka uygun mudur?” sorusu hayatla ilişkilendirilerek değerlendirilebilir. Yapay zekânın güncel hukuk sorunlarının çözümündeki rollerinin neler olabileceğine ilişkin bir metin yazdırılabilir.

Hukukun doğasına yönelik felsefi soru ve problemlerin açıklanmasında görsellerle zenginleştirilmiş bilgi kartları ve günlük hayat örneklerini içeren dijital materyaller kullanılabilir. Hukukun doğasına ilişkin felsefi soru ve problemlerinin çözümlemesine yönelik öğrenme-öğretme uygulamalarında akran destekli öğrenmeden yararlanılabilir. Felsefi metin yazma sürecinde güncel hukuk sorunları ile ilgili görüş ve argümanlar sunularak yönlendirmeler yapılabilir.