7. Sınıf Sosyal Bilgiler

Öğrencilerden dâhil oldukları gruplarda veya sosyal hayatta karşılaştığı iletişim problemlerine örnekler vermeleri ve bu problemlere çözüm önerileri sunmaları istenir. Günlük yaşamda özel gereksinimli bireylere fırsat eşitliğini sürdürmek için yapılmış çalışmalara çevresinden örnekler vermeleri istenir. Öğrencilerden Türk toplumunun ortak tepki verdiği, ortak hareket ettiği veya ortak duygu ve düşünceleri yansıttığı olaylara örnekler vermeleri istenir. 23 Nisan, 29 Ekim, 10 Kasım gibi günlerde ev, iş yeri veya kurumlara bayrak asılmasının nedenlerini sorgulamaları istenir.

Öğrencilerin dâhil oldukları akran gruplarında arkadaşları ile iş birliği yaparak grup içinde iletişimi güçlendirme konusunda kısa bir film çekmeleri sağlanabilir. Öğrencilerden yakın çevrelerinde bulunan özel gereksinimli bir bireyle bir gün geçirmeleri ve geçirdikleri günün sonunda özel gereksinimli bireyin gün içinde karşılaştığı zorlukları yansıtan bir rapor hazırlamaları istenebilir. Özel gereksinimli bireylere karşı empati oluşturarak drama, rol oynama etkinlikleri yapılır. Etkinlik sonunda öğrencilerden duygu ve düşüncelerini sözlü olarak ifade etmeleri istenebilir. Özel gereksinimli bir bireyin yerine kendini koyarak bir hafta boyunca günlük tutması istenebilir. Öğrencilerden spor, sanat, teknoloji alanlarında Türk toplumunun aynı tutum ve davranışları gösterdiği konuları genel ağda araştırarak bunların Türk milleti üzerindeki etkilerini anlatan bir mektup yazmaları istenebilir.

Öğrenciler tarafından iletişim konusunda kavram veya zihin haritası hazırlanabilir. Özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçları listelenebilir. Öğrencilerden Türk toplumunun aynı tutum ve davranışları gösterdiği millî bir konuya örnek vermeleri istenebilir.

Küreselleşmenin insan ve toplum hayatına etkileri COVID-19 salgını özelinde ele alınır. Bu salgının bireysel, toplumsal ve küresel etkilerine değinilerek öğrencilerin küreselleşme kavramını somutlaştırmaları sağlanır. Kendi hayatlarında karşılaştıkları bir sorunun çözümünde başkaları ile iş birliği içinde olmaları ile benzetim yapılarak bölgesel ve küresel sorunların çözümünde de ülkelerin iş birliği içerisinde olmalarının önemine değinilir. Ülkemizin bu anlamdaki girişimlerine örnekler verilir.

Küresel çevre sorunları ile küresel iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak adına ülkemizin ve farklı ülkelerin faaliyetleri öğrenciler tarafından araştırılabilir. Araştırma sonuçları doğrultusunda öğrenciler tarafından yazılı, görsel ya da dijital bir ürün oluşturulabilir. Ayrıca öğrencilerden konuyla ilgili yazdıkları senaryolar üzerinden dijital bir çizgi roman tasarlamaları istenebilir. Öğrencilerden Türkiye’nin girişimci ve insani dış politikası eksenindeki ulusal ve uluslararası faaliyetlerine ilişkin siyasi iş birlikleri, yapılan insani yardımlar, eğitim, sağlık hizmetleri gibi konularda araştırma yapmaları istenebilir. Araştırma sonuçlarına ilişkin bir sunum, afiş ya da poster tasarlanabilir.

Öğrencilerden ulaşım ve iletişimdeki teknolojik gelişmelerin, günlük yaşamdaki örneklerine ilişkin eşleştirmeler yapmaları istenebilir. Öğrenciler tarafından küresel çevre sorunlarına ve bu sorunların çözümüne yönelik bir resim çizilebilir. Türkiye’nin girişimci ve insani dış politika eksenindeki faaliyetleri öğrenciler tarafından gazete haberlerinden yararlanılarak incelenebilir. İlgili haberlere yönelik 5N1K sorularının yer aldığı çalışma kâğıtları kullanılabilir.

XIII. yüzyılda Anadolu beylikleri haritası öğrencilere gösterilerek “Sizce Osmanlı Beyliği diğer beyliklerden avantajlı bir konumda mı?” sorusu yöneltilir. Öğrencilere Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyıldaki siyasi ve ekonomik üstünlüğünü gösteren haritalar üzerinden bu üstünlüğün neden korunamamış olabileceğine yönelik açık uçlu sorular sorulur. Öğrencilere Balkanlar’da, KKTC’de, Kuzey Afrika’da, Orta Doğu’da günümüzde varlığını koruyan Osmanlı eserlerinden seçilen görseller ve Osmanlı kültürüne dair yaşatılan unsurlar üzerinden açık uçlu sorular yöneltilir.

Müze kitleri ve sanal müze uygulamalarından yararlanılarak öğrencilerin Topkapı Sarayı’ndaki Osmanlı medeniyetine ait unsurları incelemeleri sağlanabilir. Osmanlı Dönemi’ne ait minyatürler öğrenciler tarafından incelenir. Minyatürlerdeki karakterler incelenip bu karakterler üzerinden “hikâye yazma” etkinliği gerçekleştirilir. Bunun için dijital hikâye oluşturma programları kullanılabilir. Bilimsel gerçekliğe ve pedagojiye uygun olan, Osmanlı kültürüne ait belgeseller ve filmler öğ rencilere izletilebilir. Karakter konuşturma programları kullanılarak Osmanlı Devleti’nde siyasi ve toplumsal alanda ön plana çıkan kişilerin fikirleri sunum hâline getirilir. Mehter Marşı’nın, Osmanlı Dönemi giyim tarzının Avrupa’ya etkilerine yönelik bir araştırma yapmaları istenebilir. Lale Devri veya II. Mahmut Dönemi yenilikleri hikâyeleştirilerek sınıfta canlandırılabilir. Çiçek aşısının öyküsü hakkında bilimsel gerçekliğe ve pedagojiye uygun belgeseller izletilebilir. Yeniçeri Ocağını tanıtan bir sunum hazırlanabilir. Divan-ı Hümâyun üyelerinin görevlerini yansıtan bir canlandırma yapılabilir.

Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyıl haritaları üzerinde Balkan, Anadolu, Ortadoğu ve Afrika topraklarının gösterilmesi istenebilir. Osmanlı Devleti’nin uygulamaya koyduğu yeniliklerden birinin döneme ait görsellerden yararlanılarak sunulması istenebilir. Osmanlı medeniyetindeki yardımlaşma kültürü ile ilişkili öğrencilerden resim çizmeleri istenebilir.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlamaları ile yasama ve yürütme yetkileri ilişkilendirilir. Genel seçim, yerel seçim, meclis, referandum ile ilgili gazete haberleri incelenir. Demokrasi tarihine yönelik tarih şeridi incelenir. Avukat, hâkim, savcı rolleri verilerek öğrencilerin meslek tanıtımı yapmaları ve yargı organının iş ve işlemlerini tanımaları sağlanır. Öğrenci velilerinden ilgili mesleklere sahip olanlardan bilgi desteği alınabilir. Öğrencilerden günlük hayatta karşılaştıkları demokratik olmayan davranışlara örnekler vermeleri ve bu davranış problemlerine çözüm önerileri sunmaları istenir.

Öğrenciler arasından yürütme organını temsil etmek üzere temsilciler belirlenir, sınıfın geri kalanı meclisi oluşturulabilir. Sınıf kurallarının belirlenmesi için yasama, uygulanması için yürütme ve kuralların belirlenmesi ve uygulanması sırasında çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümü için yargı organı oluşturularak canlandırmalar yapılabilir. Meclisin yaptığı çalışmalara yönelik güncel haberler incelenebilir. Öğrencilerden https://www.kulturportali.gov.tr/medya/video sayfasından Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün TBMM açılış konuşmalarını içeren videoları izlemeleri önerilebilir veya ilgili belgesel ve videolar sınıfta izlenebilir. Ankara-Kurtuluş Savaşı Müzesi (I. TBMM Binası) ve Ankara- Cumhuriyet Müzesi (II. TBMM Binası) https://sanalmuze.gov.tr/ adresinden sanal olarak gezilebilir. Adalet sarayına, muhtarlığa veya belediye meclislerine imkânlar dâhilinde gezi düzenlenebilir. Okulun bulunduğu yerde varsa Cumhuriyet Müzesi, Atatürk Evi gibi tarihî mekânlar ziyaret edilebilir. Öğrenciler tarafından demokrasi tarihi ile ilgili canlı zaman şeridi oluşturulabilir. Zaman şeritleri dijital olarak da yapılabilir. Sınıfça “Tarihte bugün ne olmuş?” adlı bir televizyon programı hazırlanabilir. Öğrencilere demokrasi tarihinin önemli olayları paylaştırılarak program sunucusu gibi tarihî olaylarla ilgili yaptıkları araştırmaları sunmaları istenebilir. Demokrasinin uygulama sürecinde karşılaşılabilecek sorunlar ile ilgili istasyon tekniği uygulanabilir. Demokratik olan ve olmayan tutuma sahip aile konusu iki farklı gruba verilerek doğaçlama yapmaları sağlanabilir.

Cumhuriyetin temel niteliklerine ilişkin bilgi/görsel eşleştirme kartları hazırlanıp oynanabilir. Kuvvetler ayrılığını gösteren akış şemaları öğretmen ya da akran desteği ile hazırlanabilir. Okulda karşılaşılabilecek demokratik olmayan davranışları önlemeye yönelik resim veya afişler hazırlanabilir, sergi yapılabilir. Demokratik davranışların toplum huzuru için önemine yönelik drama etkinlikleri yapılabilir. Anayasa’nın 10. maddesi incelenerek dezavantajlı gruplar için gerçekleştirilecek demokratik uygulamalara örnekler verilebilir. Demokrasi tarihinin önemli noktalarını gösteren görsel tarih şeridi oluşturulabilir.

Öğrencilerden millî kalkınma hamlelerinin hayatlarında sebep olduğu değişimlere örnek vermeleri istenir. Ülkemizde millî kalkınma hamlelerini destekleyen uygulamalara örnek vermeleri istenir. Öğrencilerden çevrelerindeki ekonomik gelişmişliğe bağlı olarak var olan üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerine örnek vermeleri istenir. Yaşadıkları çevrede yürütülen üretim, tüketim ve dağıtım süreçlerinin geliştirdiği ekonomik faaliyetlere örnekler vermeleri istenir.

Öğrencilere millî kalkınma hamleleri ile ilgili görsellerle desteklenmiş kısa bir e-kitap veya dijital pano hazırlatılabilir. Öğrencilerden yapılması planlanan millî kalkınma hamleleri ile ilgili araştırma yapmaları ve sunum hazırlamaları istenebilir. Çevredeki bir üretim alanı ziyaret edilerek öğrencilerden oradaki üretim, dağıtım, tüketim faaliyetlerinin bölgenin ekonomik gelişimine katkısı hakkında bilgi toplamaları ve bir rapor hazırlamaları istenebilir. Refah seviyesi yüksek olan ülkelerdeki üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri ile ilgili öğrenciler tarafından araştırma yapılarak sınıfta sunulabilir.

Öğretmen desteği ile öğrencilerden millî kalkınma hamleleri ile ilgili kelime bulutu, sınıflama haritası hazırlamaları istenebilir. Öğrencilere millî kalkınma hamleleri ve bu hamlelerin neden sonuçlarına ilişkin televizyon ve gazete haberleri sunularak süreç desteklenebilir. Öğretmen tarafından gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini gösteren görsellerle süreç desteklenebilir. Ekonomik gelişmişlik ile üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerine yönelik eşleştirme kartı etkinliği yapılabilir.

Öğrencilere günlük hayatta hangi ulaşım ve iletişim araçlarını kullandıkları, sahip olmak istedikleri araçlar ve bu araçlara neden sahip olmak istedikleri sorulur. Yeni teknolojileri takip edip etmedikleri ve bunlardan hangisinin onları heyecanlandırdığı sorulup nedenlerini açıklamaları istenir. Günlük hayatta yakın çevrelerinde tanık oldukları sorunlar ve bu sorunların neden kaynaklandığı sorulur.

Öğrencilerden geçmiş dönemlere ait gelecek temalı (fütüristik) film ve animasyonları inceleyerek bu filmlerde yer verilen teknolojik araç ve gereçlerden bugün kullanımda olanları tespit etmeleri, yıllar önce senarist ve yönetmelerin bu durumu nasıl tahmin edebildiklerine yönelik çıkarımda bulunmaları istenebilir. Öğrencilerden kendilerini bir senaristin yerine koyarak gelecekte toplumsal hayatı etkileyen ne gibi teknolojik gelişmeler olabileceğini hayal edip bununla ilgili bir çizgi film/animasyon senaryosu yazmaları istenebilir. Öğrencilerden “bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gelecekteki toplumsal hayata etkilerine ilişkin” etkileşimli sunum hazırlamaları, drama senaryoları oluşturup oynamaları, kompozisyon yazmaları istenebilir. Öğrencilerden ilgi ve yetenekleri doğrultusunda sosyal bilim dallarından bir tanesini seçip çalışma alanları ile ilgili görsel materyaller hazırlayarak okul panosunda tüm öğrencilere sergilemeleri istenebilir. Öğrencilerden okulda temsilî bir sivil toplum kuruluşu kurmaları istenerek toplumsal hayatta karşılaşılan bir probleme karşı çözüm fikri üretmeleri istenebilir.

Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gelecekteki toplumsal hayata etkilerine ilişkin belgesel, animasyon, video ve film gibi eğitici dijital etkinliklerle öğrenme desteklenebilir. Öğrencilerden ilgi ve yetenekleri doğrultusunda sosyal bilim dallarından bir tanesini seçmeleri istenir. Bu bilim dallarının özelliklerini ve çalışma alanlarını gösteren grafikler, resimler, zihin haritaları gibi görseller aracılığıyla öğrenme desteklenebilir. Öğrencilere toplumsal hayatta karşılaşılan problemlerin çözümüne yönelik videolar izletilebilir.