8. sınıf matematik 1. dönem 1. yazılısı, 2026-2027 öğretim yılında Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) dışında kalır; tarihini ve sorularını okulun belirler. MEB'in bu ders için yayımladığı konu-soru dağılım tablosunda ise 6 senaryo vardır. Tablo, "Çarpanlar ve Katlar", "Üslü İfadeler" ve "Kareköklü İfadeler" konularından 11 kazanımı ve senaryoya göre 8 ile 11 soruyu gösterir.
Bu yazıda yazılının nasıl yapılacağını, MEB tablosuna göre soru dağılımını, konuları Derslig'de nereden çalışacağını, 8 günlük hazırlık programını ve yazdırabileceğin takip çizelgesini bulacaksın.
Öne Çıkan Başlıklar:
- 8. Sınıf Matematik 1. Yazılısı Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
- 1. Yazılıda Hangi Kazanımlar Var?
- Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?
- Senaryolara Göre Soru Dağılımı
- 8 Günlük Hazırlık Programı
- Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası
- Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)
- Sıkça Sorulan Sorular
- Kaynakça
8. Sınıf Matematik 1. Yazılısı Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
8. sınıf matematik 1. yazılısının tarihini okulun belirler ve duyurur. MEB'in OYSS uygulama kılavuzuna göre OYSS ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflarda uygulanır; 8. sınıf bu kapsamda değildir. Bu yüzden matematik yazılısı Bakanlığın OYSS takviminde yer almaz. MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği, okulların sınav tarihlerini öğretim yılı başında e-Okul'da ilan etmesini öngörür.
Yazılı tarihini okulunun duyurusundan, e-Okul'dan ve matematik öğretmeninden öğrenebilirsin. 8. sınıf matematik, 2026-2027 ülke geneli ortak yazılı takviminin hiçbir döneminde yer almaz. 8. sınıfın öteki derslerinin konularını ve senaryolarını 8. sınıf 1. dönem 1. yazılı rehberimizde bulabilirsin. 1. ara tatil 16–20 Kasım 2026 tarihlerindedir.
Okul Kendi Yazılısını Hazırlayınca Ne Değişir?
OYSS dışındaki bir derste yazılının tarihi, soruları ve puanlaması okulun sorumluluğundadır. MEB kaynaklarına göre bilmen gerekenler şunlar:
- Tarih: Yazılının günü OYSS takviminden gelmez. Tarihi okulun belirler ve e-Okul'da ilan eder. Yönetmelik okul sınavları için ekim ayının son haftası ile kasım ayının ilk haftası aralığını öngörür. Bu yüzden tarihi erkenden öğren. İl ya da ilçe genelinde ortak sınav yapılmasına karar verilirse bunu da okulun duyurur.
- Sorular: Okul genelindeki yazılıda soruları Bakanlığın OYSS soru havuzu değil, okulundaki matematik öğretmenleri hazırlar. Yönetmeliğe göre okul sınavları, cevabını öğrencinin kendisinin oluşturduğu sorulardan oluşur.
- Soru dağılımı: ODSGM, 8. sınıf matematik için de 6 senaryolu bir konu-soru dağılım tablosu yayımladı. ODSGM'nin 10 Eylül duyurusuna göre bu tablolar okul genelinde yapılacak ortak yazılılarda esas alınacak. Okulunun hangi senaryoyu esas aldığını matematik öğretmenin açıklar.
1. Yazılıda Hangi Kazanımlar Var?
MEB tablosuna göre 8. sınıf matematik 1. yazılısı "Sayılar ve İşlemler" öğrenme alanından 11 kazanımı kapsar. Bunların 3'ü "Çarpanlar ve Katlar", 5'i "Üslü İfadeler", 3'ü "Kareköklü İfadeler" konusundadır. Tablodaki kodlar ve ifadeler MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) 2026-2027 8. sınıf matematik konu-soru dağılım tablosundan alındı. MEB'in 8. sınıf tablosunda bu maddeler "kazanım" başlığıyla yer alır.
| Konu (alt öğrenme alanı) | Kazanım |
|---|---|
| Çarpanlar ve Katlar | M.8.1.1.1. Verilen pozitif tam sayıların pozitif tam sayı çarpanlarını bulur, pozitif tam sayıların pozitif tam sayı çarpanlarını üslü ifadelerin çarpımı şeklinde yazar. |
| Çarpanlar ve Katlar | M.8.1.1.2. İki doğal sayının en büyük ortak bölenini (EBOB) ve en küçük ortak katını (EKOK) hesaplar, ilgili problemleri çözer. |
| Çarpanlar ve Katlar | M.8.1.1.3. Verilen iki doğal sayının aralarında asal olup olmadığını belirler. |
| Üslü İfadeler | M.8.1.2.1. Tam sayıların, tam sayı kuvvetlerini hesaplar. |
| Üslü İfadeler | M.8.1.2.2. Üslü ifadelerle ilgili temel kuralları anlar, birbirine denk ifadeler oluşturur. |
| Üslü İfadeler | M.8.1.2.3. Sayıların ondalık gösterimlerini 10’un tam sayı kuvvetlerini kullanarak çözümler. |
| Üslü İfadeler | M.8.1.2.4. Verilen bir sayıyı 10’un farklı tam sayı kuvvetlerini kullanarak ifade eder. |
| Üslü İfadeler | M.8.1.2.5. Çok büyük ve çok küçük sayıları bilimsel gösterimle ifade eder ve karşılaştırır. |
| Kareköklü İfadeler | M.8.1.3.1. Tamkare pozitif tam sayılarla bu sayıların karekökleri arasındaki ilişkiyi belirler. |
| Kareköklü İfadeler | M.8.1.3.2. Tam kare olmayan kareköklü bir sayının hangi iki doğal sayı arasında olduğunu belirler. |
| Kareköklü İfadeler | M.8.1.3.3. Kareköklü bir ifadeyi a√b şeklinde yazar ve a√b şeklindeki ifadede katsayıyı kök içine alır. |
Aynı tabloya göre kareköklü ifadelerle işlemler, ondalık ifadelerin karekökleri, gerçek sayılar, veri analizi ve olasılık 1. yazılıda yoktur. Bu konular, bir senaryodaki cebirsel ifadeler sorusuyla birlikte 1. dönem 2. yazılıda seçilen senaryoya göre yer alır. LGS'ye de hazırlanıyorsan bu konulardaki yazılı çalışmanı LGS hazırlığınla birlikte planlayabilirsin. Ünitelere genel bakış için de 8. sınıf matematik güncel konular yazımızı okuyabilirsin.
Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?
8. sınıf matematik 1. yazılısındaki 11 kazanımı Derslig'de üç üniteden çalışabilirsin: "Çarpanlar ve Katlar", "Üslü İfadeler" ve "Kareköklü İfadeler". Hangi kazanımın hangi bölümde olduğu aşağıdaki tabloda ve takip çizelgesinde aynıdır. Ünite sayfasında ilk yazılan bölümden başla, "+" ile verilen bölümle pekiştir.
| Kazanım | Derslig ünitesi ve bölümü | Yaprak test |
|---|---|---|
| M.8.1.1.1 Çarpanlar ve üslü yazım | Çarpanlar ve Katlar Bölüm: "Pozitif Tam Sayıların Çarpanları" |
100 Soruda Çarpanlar ve Asal Çarpanlar |
| M.8.1.1.2 EBOB ve EKOK | Çarpanlar ve Katlar Bölüm: "Ebob ve Ekok" + "Pozitif Tam Sayıların Çarpanları" |
100 Soruda EBOB ve EKOK |
| M.8.1.1.3 Aralarında asal sayılar | Çarpanlar ve Katlar Bölüm: "Aralarında Asal Sayılar" + "Ebob ve Ekok" |
100 Soruda Aralarında Asal Sayılar |
| M.8.1.2.1 Tam sayıların kuvvetleri | Üslü İfadeler Bölüm: "Tam Sayıların Tam Sayı Kuvvetleri" |
100 Soruda Tam Sayıların Kuvveti |
| M.8.1.2.2 Üslü ifadelerin kuralları | Üslü İfadeler Bölüm: "Üslü İfadelerin Temel Kuralları" + "Tam Sayıların Tam Sayı Kuvvetleri" |
100 Soruda Üslü İfadeler ile İlgili Temel Kavramlar |
| M.8.1.2.3 Ondalık gösterimi çözümleme | Üslü İfadeler Bölüm: "Ondalık Gösterimlerin Çözümlemesi" + "Tam Sayıların Tam Sayı Kuvvetleri" |
100 Soruda Çözümleme ve Bilimsel Gösterim |
| M.8.1.2.4 10'un kuvvetleriyle yazma | Üslü İfadeler Bölüm: "Sayıların 10'un Kuvvetleri Şeklinde Gösterimi" |
100 Soruda Çözümleme ve Bilimsel Gösterim |
| M.8.1.2.5 Bilimsel gösterim | Üslü İfadeler Bölüm: "Üslü İfadelerin Bilimsel Gösterimi" + "Sayıların 10'un Kuvvetleri Şeklinde Gösterimi" |
100 Soruda Çözümleme ve Bilimsel Gösterim |
| M.8.1.3.1 Tamkare sayılar ve karekökleri | Kareköklü İfadeler Bölüm: "Tam Kare Kareköklü Sayılar" |
100 Soruda Tamkare Sayılar ve Tamkare Olmayan Sayıların Karekökleri |
| M.8.1.3.2 Karekökü iki doğal sayı arasında bulma | Kareköklü İfadeler Bölüm: "Tam Kare Olmayan Kareköklü Sayılar" + "Tam Kare Kareköklü Sayılar" |
100 Soruda Tamkare Sayılar ve Tamkare Olmayan Sayıların Karekökleri |
| M.8.1.3.3 a√b biçiminde yazma, katsayıyı kök içine alma | Kareköklü İfadeler Bölüm: "Katsayıyı Kök İçine Alma" + "Tam Kare Kareköklü Sayılar" |
100 Soruda a√b Biçiminde Yazma ve Katsayıyı Kök İçine Alma |
Yazılı ünite adlarını değil, tablodaki kazanımları ölçer; ünite adları yalnız bölümü bulman içindir. "+" ile verilen bölüm, kazanımın aynı ünitedeki ön bilgisini tekrar etmen içindir. Yaprak testler 100 soruluktur. Her gün birkaç soru çözmen yeterlidir. Ünite sayfalarındaki interaktif konu anlatımlarını izlemek için Derslig hesabına giriş gerekir.
Senaryolara Göre Soru Dağılımı
Senaryo, yazılıda hangi kazanımdan kaç soru sorulacağını gösteren hazır dağılımdır. ODSGM, 8. sınıf matematik 1. yazılısı için 6 senaryo yayımladı. 8. sınıf matematik OYSS dışında olduğu için soruları okulun hazırlar. Okulunun hangi senaryoyu esas aldığını matematik öğretmenin açıklar. ODSGM tablosuna göre dağılım şöyledir:
| Kazanım | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 | S6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| M.8.1.1.1 Çarpanlar ve üslü yazım | 1 | 1 | 1 | – | 1 | 1 |
| M.8.1.1.2 EBOB ve EKOK | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 |
| M.8.1.1.3 Aralarında asal sayılar | 1 | – | 1 | – | – | 1 |
| M.8.1.2.1 Tam sayıların kuvvetleri | 1 | – | – | 1 | – | 1 |
| M.8.1.2.2 Üslü ifadelerin kuralları | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 |
| M.8.1.2.3 Ondalık gösterimi çözümleme | 1 | – | 1 | – | 1 | – |
| M.8.1.2.4 10'un kuvvetleriyle yazma | 1 | – | 1 | 2 | 1 | 1 |
| M.8.1.2.5 Bilimsel gösterim | 1 | – | 1 | – | 1 | 1 |
| M.8.1.3.1 Tamkare sayılar ve karekökleri | 1 | – | 1 | – | – | – |
| M.8.1.3.2 Karekökü iki doğal sayı arasında bulma | 1 | 1 | 1 | 1 | – | – |
| M.8.1.3.3 a√b biçimi ve katsayıyı kök içine alma | 1 | 2 | – | – | – | – |
| Toplam soru | 11 | 8 | 11 | 8 | 10 | 9 |
Tablodan çıkan dört pratik sonuç var:
- Her senaryoda ortak: EBOB ve EKOK (M.8.1.1.2) ile üslü ifadelerin kuralları (M.8.1.2.2) altı senaryonun hepsinde yer alır. Bu iki kazanımdan Senaryo 1'de 2, Senaryo 2, 3, 4 ve 6'da 4, Senaryo 5'te 6 soru gelir; senaryonu bilmiyorsan bunlarla başla.
- Üslü ifadeler: Senaryo 2 dışındaki her senaryoda üslü ifadelerden 5 ya da 6 soru gelir. Senaryo 2'de bu konudan yalnız kurallar kazanımının 2 sorusu vardır.
- Kareköklü ifadeler: Bu konudan Senaryo 1 ve 2'de 3, Senaryo 3'te 2, Senaryo 4'te 1 soru gelir. Senaryo 5 ve 6'da kareköklü ifadelerden soru yoktur.
- En uzun senaryolar: Senaryo 1 ve 3'te 11 soru vardır. Senaryo 1'de 11 kazanımın her birinden 1 soru gelir. Senaryo 3'te M.8.1.2.1 ve M.8.1.3.3 dışındaki bütün kazanımlar yer alır.
8 Günlük Hazırlık Programı
Sekiz günlük hazırlık programında ilk gün eksiklerini görür, 6 gün kazanımları çalışıp tekrar eder, son gün provayı yeniden çözersin. Okulun yazılı tarihini duyurunca programa yazılıdan 8 gün önce başla: Yazılıdan önceki gün 8. gün, ondan yedi gün önceki gün 1. gün olur. Her gün matematiğe 30–40 dakika ayırman yeterlidir.
8. sınıfın öteki derslerinin yazılı tarihlerini de okulun duyurur. Bu yazılılardan önceki akşamları o derslere bırak. Programın bir günü bu akşamlardan birine denk gelirse o günü ve ondan önceki günleri birer gün geriye al.
| Gün | Ne çalışırsın? | Nasıl? |
|---|---|---|
| 1. gün | Senaryonu öğren, ilk provayı çöz | Öğretmenine okulunun hangi senaryoyu esas aldığını sor. İnteraktif yazılı provasını kendi senaryonla ya da "Tüm konular" seçeneğiyle çöz, puanını takip çizelgene yaz. |
| 2. gün | M.8.1.1.1 ve M.8.1.1.3 Çarpanlar ve aralarında asal sayılar | 90 sayısını asal çarpanlarına ayır ve 2 · 3² · 5 biçiminde üslü ifadelerin çarpımı olarak yaz. 90'ın pozitif tam sayı çarpanlarını küçükten büyüğe sırala. 8 ile 15'in ortak böleni yalnız 1 olduğu için bu iki sayı aralarında asaldır. Sayıların kendilerinin asal olması gerekmez. |
| 3. gün | M.8.1.1.2 EBOB ve EKOK | 48 ile 60'ı asal çarpanlarına ayırarak EBOB'larının 12, EKOK'larının 240 olduğunu bul. Hiç artan kalmadan en büyük eş parçalara bölme problemlerinde EBOB, olayların yeniden birlikte gerçekleştiği ilk anı bulmada EKOK kullanılır. Çözdüğün her problemde hangisini neden seçtiğini bir cümleyle yaz. |
| 4. gün | M.8.1.2.1 ve M.8.1.2.2 Üslü ifadeler ve kuralları | (−5)² = 25 ile −5² = −25 farkını açıkla; negatif tabanın çift kuvveti pozitif, tek kuvveti negatiftir. 4⁻² = 1/16 gibi negatif kuvvetleri kesirle yaz. 3² · 3⁵ = 3⁷, 7⁶ ÷ 7² = 7⁴ ve (5²)³ = 5⁶ kurallarını kendi örneklerinle yeniden yaz. 3² + 3² toplamının 3⁴ olmadığını 18 ile 81'i karşılaştırarak göster. |
| 5. gün | M.8.1.2.3, M.8.1.2.4 ve M.8.1.2.5 10'un kuvvetleri ve bilimsel gösterim | 52,07 sayısını 5 · 10¹ + 2 · 10⁰ + 7 · 10⁻² biçiminde çözümle. 5.800.000 sayısını 58 · 10⁵ ve 5,8 · 10⁶ biçiminde yaz. Bilimsel gösterimde katsayı 1 ya da 1'den büyük, 10'dan küçüktür: 0,000045 = 4,5 · 10⁻⁵. Senaryo 2'deysen bu günü EBOB-EKOK ve üslü ifade kurallarının tekrarına ayır. |
| 6. gün | M.8.1.3.1, M.8.1.3.2 ve M.8.1.3.3 Kareköklü ifadeler | √225 = 15 olduğunu 15² = 225 ile kontrol et. 49 < 55 < 64 olduğundan √55'in 7 ile 8 arasında ve 7'ye daha yakın olduğunu göster. √80'i √(16 · 5) = 4√5 biçiminde yaz, 3√6'nın katsayısını kök içine alarak √54 elde et. Senaryo 5 ya da 6'daysan bu günü üslü ifadelerin tekrarına ayır. |
| 7. gün | Senaryona göre tekrar | Senaryonda 2 ya da 3 soru gelen kazanımları yeniden çalış. Senaryo 1'deysen en çok zorlandığın kazanımı seç. O kazanımın yaprak testinden birkaç soru çöz, yanlış yaptığın soruların çözümünü yeniden yaz. |
| 8. gün Yazılıdan önceki gün |
Genel tekrar ve ikinci prova | Prova yayındaysa yeniden çöz ve puanını 1. günle karşılaştır. Henüz açılmadıysa yaprak testlerle genel tekrar yap. Düşük kalan kazanımı bir kez daha tekrar et. |
Programa daha geç başladıysan iki günü birleştir. Yenilenen provalar programın 1. gününde henüz yayında değilse o gün senaryondaki kazanımları takip çizelgende işaretle ve tablodaki yaprak testlerden birkaç soru çöz.
Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası
Derslig'in yenilenen interaktif yazılı provaları, MEB'in 2026-2027 konu-soru dağılım tablolarına göre senaryo senaryo hazırlandı; 8. sınıf matematik de bunların arasındadır. Provalar, son kontrollerin ardından İnteraktif Yazılılar sayfasında yayına alınacak. Yenilenen provada seni şunlar bekliyor:
- Senaryo seçimi: Öğretmeninin söylediği senaryoyu seçersin. Sorular o senaryonun kazanımlarından gelir. Senaryonu henüz bilmiyorsan "Tüm konular" seçeneğiyle havuzdaki 17 sorunun hepsini çözebilirsin.
- Soru yapısı: Bütün sorular açık uçlu ya da kısa cevaplıdır. Seçmeli soru yoktur. Her soru iki ile dört alt maddeye bölünür ve maddeler ekrana sırayla gelir. Prova 40 dakika sürer ve 100 puan üzerindendir.
- Matematik görevleri: Havuzdaki 17 sorunun 11'inde işlemi ekrandaki bir deneyde kendin yaparsın. Örneğin bir sayıyı asal çarpan algoritmasıyla böler, kareli zemindeki bir bahçeyi eş karelere ayırır, kâğıdı katlayarak kat sayısını izler ya da yapboz parçalarını dikdörtgen biçiminde dizersin. Üslü ve kareköklü ifadeleri üs, kök ve çarpma tuşları bulunan matematik klavyesiyle yazarsın.
- Rapor: Prova bitince puanını konulara göre görür, puanı düşük kalan konular için çalışma planı alırsın.
Bu soruda iki fenerin yanma anları zaman çizgisinde düğmelerle işaretlenir. Fenerlerin birlikte yandığı anlar 12 ile 18'in ortak katlarıdır. Başlangıçtan sonra ilk kez 36. saniyede yeniden birlikte yanarlar.
Bu soruda bir modelde üslü ifadenin tabanı ve üssü düğmelerle değiştirilir. Tabanı negatif olan ifadede üs çiftken sonuç pozitif, tekken negatif olur.
Provadaki puan okul yazılısındaki notunu garanti etmez ama eksik konularını yazılıdan önce bulmana yardım eder. Okul yazılısının soruları provadakilerle aynı olmayabilir.
Derslig'i henüz denemediysen üye olup telefon doğrulaması yaparak 3 gün boyunca ücretsiz deneyimleyebilirsin.
Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)
Hazırlık takip çizelgesi 6 sayfalık bir PDF'dir; her senaryonun ayrı sayfası vardır, yalnız okulunun esas aldığı senaryonun sayfasını yazdırman yeterlidir. Sayfanın başında yazılı tarihi için boş bir alan bulunur. Okulunun duyurduğu tarihi sen yazarsın. O senaryodaki soru sayısı basılıdır; adını, sınıfını ve şubeni de yazarsın.
Her satırda MEB tablosundaki kazanım (kodu, resmî ifadesi ve konusu), o senaryodaki soru sayısı ve çalışacağın bölüm yer alır. Bölümler "Derslig'de nereye bakmalıyım?" sütununda ünitesiyle birlikte yazılıdır. Her kazanım için "konuyu çalıştım", "soru çözdüm" ve "tekrar ettim" kutularına tik atarsın.
Alttaki "Son hafta" bölümünde provayı senaryonla çözüp puanını yazar, eksiklerini çalışır, provayı yeniden çözünce yeni puanını not edersin. "Yazılı günü" listesi şu dört maddeden oluşur: "Kurşun kalem, silgi", "Soruyu alt maddeleriyle dikkatle oku", "Cevabını işlemiyle yaz" ve "Üsleri, kökleri ve işaretleri kontrol et".
PDF'den sonra provayı çöz: Şimdilik konu tekrarına çizelgeyle başla. Yenilenen provalar yayına alındığında senaryonu seçip provaya geç.
Sıkça Sorulan Sorular
8. sınıf matematik 1. dönem 1. yazılı ne zaman?
8. sınıf matematik 1. yazılı hangi konulardan?
8. sınıf matematik 1. yazılıda kaç soru var?
8. sınıf matematik yazılısı OYSS ile mi yapılacak?
8. sınıf matematik 1. yazılı için PDF var mı?
Derslig'i ücretsiz deneyebilir miyim?
Kaynakça
- MEB ODSGM, 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027), İlköğretim Matematik tablosu (Excel), 8. sınıf.
- MEB ODSGM, Birinci Dönem Ortak Yazılı Sınavlarının Konu-Soru Dağılım Tabloları Yayımlandı (10.09.2026).
- MEB, "Ortak Yazılı Sınav Sistemi" Tanıtım Programı Düzenlendi (16.10.2026); ODSGM, aynı duyuru.
- MEB, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu (2026) (okullarla/öğretmenlerle paylaşılan belge).
- MEB ODSGM, 2026-2027 Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi (PDF).
- Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği, Resmî Gazete 09.09.2023, sayı 32304, mevzuat.gov.tr.
- MEB, 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Takvimi Açıklandı (13.06.2026).
Son güncelleme: 20 Ekim 2026
