8. sınıf Türkçe 1. dönem 1. yazılısı, 2026-2027 öğretim yılında Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) dışında kalır; tarihini ve sorularını okulun belirler. MEB'in bu ders için yayımladığı konu-soru dağılım tablosunda ise 7 senaryo vardır. Tablo, okuma ve yazma alanlarından 17 kazanımı ve senaryoya göre 7 ile 10 soruyu gösterir.
Bu yazıda yazılının nasıl yapılacağını, MEB tablosuna göre soru dağılımını, konuları Derslig'de nereden çalışacağını, 8 günlük hazırlık programını ve yazdırabileceğin takip çizelgesini bulacaksın.
Öne Çıkan Başlıklar:
- 8. Sınıf Türkçe 1. Yazılısı Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
- 1. Yazılıda Hangi Kazanımlar Var?
- Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?
- Senaryolara Göre Soru Dağılımı
- 8 Günlük Hazırlık Programı
- Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası
- Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)
- Sıkça Sorulan Sorular
- Kaynakça
8. Sınıf Türkçe 1. Yazılısı Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
8. sınıf Türkçe 1. yazılısının tarihini okulun belirler ve duyurur. MEB'in OYSS duyurusu ve uygulama kılavuzu, sistemi ortaokulda yalnız 5, 6 ve 7. sınıflar için tanımlar. Bu yüzden 8. sınıf yazılıları Bakanlığın OYSS takviminde yer almaz. MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği, okulların sınav tarihlerini öğretim yılı başında e-Okul'da ilan etmesini öngörür. Yazılı tarihini okulunun duyurusundan, e-Okul'dan ve Türkçe öğretmeninden öğrenebilirsin.
Ülke geneli ortak yazılı takviminde de 2026-2027'nin hiçbir döneminde 8. sınıf sınavı yoktur. 8. sınıfın öteki derslerindeki 1. yazılıların tarihlerini de okulun duyurur. Bu derslerin kazanımlarını ve senaryolarını 8. sınıf 1. dönem 1. yazılı konular ve senaryolar yazımızda bulabilirsin. Birinci ara tatil 16–20 Kasım 2026 tarihleri arasındadır.
Okul Kendi Yazılısını Hazırlayınca Ne Değişir?
OYSS dışındaki bir derste yazılının tarihi, soruları ve puanlaması okulun sorumluluğundadır. MEB kaynaklarına göre bilmen gerekenler şunlar:
- Tarih: Yazılının günü OYSS takviminden gelmez. Tarihi okulun belirler ve e-Okul'da ilan eder. Yönetmelik okul sınavları için ekim ayının son haftası ile kasım ayının ilk haftası aralığını öngörür. Bu yüzden yazılı tarihini erkenden öğren. İl ya da ilçe genelinde ortak sınav yapılmasına karar verilirse bunu da okulun duyurur.
- Sorular: İl ya da ilçe genelinde ortak sınav kararı yoksa soruları Bakanlığın OYSS soru havuzu değil, okulundaki Türkçe öğretmenleri hazırlar. Yönetmeliğe göre il ya da ilçe genelinde ortak yapılmayan yazılılar okul genelinde ortak yazılı olarak yapılır.
- Soru dağılımı: ODSGM, 8. sınıf Türkçe için de 7 senaryolu bir konu-soru dağılım tablosu yayımladı. ODSGM'nin 10 Eylül duyurusuna göre bu tablolar okul genelinde yapılacak ortak yazılılarda esas alınacak. Okulunun hangi senaryoyu esas aldığını Türkçe öğretmenin açıklar.
- Uygulamalı bölüm: Yönetmeliğe göre Türkçe sınavları dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini ölçmek için yazılı ve uygulamalı olarak yapılır. MEB tablosu yalnız okuma ve yazma kazanımlarını içerir. Uygulamalı bölümün nasıl yapılacağını öğretmenin açıklar.
1. Yazılıda Hangi Kazanımlar Var?
MEB tablosuna göre 8. sınıf Türkçe 1. yazılısı 12 okuma ve 5 yazma kazanımı olmak üzere 17 kazanımı kapsar. 8. sınıf 2026-2027'de de önceki Türkçe öğretim programıyla okutulduğu için MEB'in tablosunda bu maddeler "kazanım" başlığıyla verilir. Bu yazıda da aynı terimi kullanıyoruz. Tablodaki kodlar ve ifadeler MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) 2026-2027 Türkçe konu-soru dağılım tablosundan birebir alındı.
| Öğrenme alanı | Kazanım (MEB) |
|---|---|
| Okuma | T.8.3.5. Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder. |
| Okuma | T.8.3.7. Metindeki söz sanatlarını tespit eder. |
| Okuma | T.8.3.9. Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar. |
| Okuma | T.8.3.11. Metindeki anlatım biçimlerini belirler. |
| Okuma | T.8.3.14. Metinle ilgili soruları cevaplar. |
| Okuma | T.8.3.15. Metinle ilgili sorular sorar. |
| Okuma | T.8.3.16. Metnin konusunu belirler. |
| Okuma | T.8.3.17. Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler. |
| Okuma | T.8.3.19. Metnin içeriğine uygun başlık/başlıklar belirler. |
| Okuma | T.8.3.25. Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur. |
| Okuma | T.8.3.26. Metin türlerini ayırt eder. |
| Okuma | T.8.3.34. Okuduklarında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirler. |
| Yazma | T.8.4.1. Şiir yazar. |
| Yazma | T.8.4.4. Yazma stratejilerini uygular. |
| Yazma | T.8.4.9. Yazılarında anlatım biçimlerini kullanır. |
| Yazma | T.8.4.15. Yazılarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır. |
| Yazma | T.8.4.18. Cümlenin ögelerini ayırt eder. |
Aynı tabloya göre 1. dönem 2. yazılıda bu kazanımların bir kısmı yeniden yer alır. Deyim ve atasözlerinin metne katkısı, hikâye unsurları ve cümle türleri gibi kazanımlar da bu yazılıya eklenir. Bu yazılının kazanımları LGS hazırlığının da parçasıdır. Okul yazılısıyla LGS çalışmasını nasıl dengeleyeceğini okul sınavı ve LGS dengesi yazımızda bulabilirsin. Konulara genel bakış için 8. sınıf Türkçe müfredat konuları yazımıza göz atabilirsin.
Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?
8. sınıf Türkçe 1. yazılısındaki 17 kazanımı Derslig'de altı Türkçe ünitesindeki bölümlerden çalışabilirsin. Bu üniteler "Sözcükte Anlam", "Cümlede Anlam", "Paragrafta Anlam", "Metin Türleri ve Söz Sanatları", "Fiilimsiler" ve "Cümlenin Ögeleri"dir. Hangi kazanımın hangi bölümde olduğu aşağıdaki tabloda ve takip çizelgesinde aynıdır. Tablodaki ilk bölümden başla, "+" ile verilen bölümle pekiştir.
| Kazanım | Derslig ünitesi ve bölümü |
|---|---|
| T.8.3.5 Bağlamdan kelime anlamı | Sözcükte Anlam Bölüm: Sözcüğün Cümle İçinde Kazandığı Anlamları + Sözcükler Arası Anlam İlişkileri |
| T.8.3.7 Söz sanatları | Sözcükte Anlam Bölüm: Söz Sanatları |
| T.8.3.9 Fiilimsilerin işlevleri | Fiilimsiler Bölüm: İsim Fiil + Sıfat Fiil + Zarf Fiil |
| T.8.3.11 Metindeki anlatım biçimleri | Paragrafta Anlam Bölüm: Düşünceyi Geliştirme Yolları ve Anlatım Biçimleri |
| T.8.3.14 Metinle ilgili soruları cevaplama | Paragrafta Anlam Bölüm: Metinle İlgili Sorular |
| T.8.3.15 Metinle ilgili soru sorma | Paragrafta Anlam Bölüm: Metinle İlgili Sorular |
| T.8.3.16 Metnin konusu | Paragrafta Anlam Bölüm: Paragrafta Konu |
| T.8.3.17 Ana fikir ve ana duygu | Paragrafta Anlam Bölüm: Paragrafta Ana Fikir |
| T.8.3.19 Metne uygun başlık | Paragrafta Anlam Bölüm: Paragrafın Başlığı + Paragrafta Konu |
| T.8.3.25 Okuduklarından çıkarım | Cümlede Anlam Bölüm: Neden - Sonuç, Amaç - Sonuç ve Koşul - Sonuç Cümleleri + Paragrafta Anlam: Metinle İlgili Sorular |
| T.8.3.26 Metin türleri | Metin Türleri ve Söz Sanatları Bölüm: Metin Türleri |
| T.8.3.34 Düşünceyi geliştirme yolları | Paragrafta Anlam Bölüm: Düşünceyi Geliştirme Yolları ve Anlatım Biçimleri |
| T.8.4.1 Şiir yazma | Sözcükte Anlam Bölüm: Söz Sanatları |
| T.8.4.4 Yazma stratejileri | Paragrafta Anlam Bölüm: Giriş Gelişme Sonuç + Sözcükte Anlam: Geçiş ve Bağlantı İfadeleri |
| T.8.4.9 Yazıda anlatım biçimleri | Paragrafta Anlam Bölüm: Düşünceyi Geliştirme Yolları ve Anlatım Biçimleri |
| T.8.4.15 Geçiş ve bağlantı ifadeleri | Sözcükte Anlam Bölüm: Geçiş ve Bağlantı İfadeleri + Paragrafta Anlam: Giriş Gelişme Sonuç |
| T.8.4.18 Cümlenin ögeleri | Cümlenin Ögeleri Bölüm: Temel Ögeler + Yardımcı Ögeler |
Bölümler farklı ünitelerde olsa da yazılı üniteleri değil, tablodaki kazanımları ölçer; ünite adları yalnız bölümü bulman içindir. Her bölümde interaktif konu anlatımı ve etkinlikler bulunur. Bunları açmak için Derslig hesabına giriş gerekir. Anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları aynı bölümde anlatıldığı için T.8.3.11, T.8.3.34 ve T.8.4.9 kazanımlarını birlikte çalışabilirsin.
Senaryolara Göre Soru Dağılımı
Senaryo, yazılıda hangi kazanımdan kaç soru sorulacağını gösteren hazır dağılımdır. ODSGM, 8. sınıf Türkçe 1. yazılısı için 7 senaryo yayımladı. 8. sınıf OYSS dışında olduğu için soruları okulun hazırlar. Okulunun hangi senaryoyu esas aldığını Türkçe öğretmenin açıklar. ODSGM tablosuna göre dağılım şöyledir:
| Kazanım | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 | S6 | S7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| T.8.3.5 Bağlamdan kelime anlamı | 1 | 1 | 1 | 1 | – | – | – |
| T.8.3.7 Söz sanatları | 1 | – | 1 | – | 1 | 1 | – |
| T.8.3.9 Fiilimsiler | 1 | 1 | – | – | 1 | – | 1 |
| T.8.3.11 Metindeki anlatım biçimleri | – | 1 | – | 1 | 1 | 1 | – |
| T.8.3.14 Soruları cevaplama | 1 | 1 | 1 | – | – | 1 | 1 |
| T.8.3.15 Soru sorma | – | – | – | – | 1 | 1 | – |
| T.8.3.16 Metnin konusu | 1 | – | 1 | 1 | – | – | 1 |
| T.8.3.17 Ana fikir / ana duygu | – | 1 | 1 | 1 | – | 1 | – |
| T.8.3.19 Başlık | – | – | – | – | – | 1 | – |
| T.8.3.25 Çıkarım | – | 1 | – | – | 1 | 1 | 1 |
| T.8.3.26 Metin türleri | – | 1 | – | – | 1 | – | – |
| T.8.3.34 Düşünceyi geliştirme yolları | 1 | 1 | – | 1 | 1 | 1 | – |
| T.8.4.1 Şiir yazma | 1 | – | 1 | – | – | 1 | – |
| T.8.4.4 Yazma stratejileri | – | – | – | 1 | – | – | 1 |
| T.8.4.9 Yazıda anlatım biçimleri | – | 1 | – | – | 1 | – | 1 |
| T.8.4.15 Geçiş ve bağlantı ifadeleri | 1 | – | – | 1 | – | – | – |
| T.8.4.18 Cümlenin ögeleri | – | – | 1 | – | 1 | 1 | 1 |
| Toplam soru | 8 | 9 | 7 | 7 | 9 | 10 | 7 |
Tablodan çıkan dört pratik sonuç var:
- Her kazanım bir soru: Her senaryoda, o senaryoya dâhil edilen kazanımların her birinden 1 soru gelir. Soru sayısı senaryodaki kazanım sayısına eşittir. Senaryo 3, 4 ve 7'de 7, Senaryo 1'de 8, Senaryo 2 ve 5'te 9, Senaryo 6'da 10 soru vardır.
- En sık kazanımlar: Bütün senaryolarda ortak olan bir kazanım yoktur. Metinle ilgili soruları cevaplama ve düşünceyi geliştirme yolları kazanımları beşer senaryoda yer alır. Senaryonu bilmiyorsan bunlarla başla.
- Az görülen kazanımlar: Metne uygun başlık bulma yalnız Senaryo 6'da sorulur. Metinle ilgili soru sorma Senaryo 5 ve 6'da, metin türleri Senaryo 2 ve 5'te vardır.
- Yazma: Her senaryoda en az bir yazma kazanımı vardır. Cümlenin ögeleri MEB tablosunda yazma alanındadır ve Senaryo 3, 5, 6 ve 7'de sorulur. Şiir yazma Senaryo 1, 3 ve 6'da, yazma stratejileri Senaryo 4 ve 7'de yer alır.
8 Günlük Hazırlık Programı
Sekiz günlük hazırlık programında ilk gün eksiklerini görür, 6 gün kazanımları gruplar hâlinde çalışır, son gün provayı yeniden çözersin. Okulun yazılı tarihini duyurunca programa yazılıdan 8 gün önce başla: Yazılıdan önceki gün 8. gün, ondan yedi gün önceki gün 1. gün olur. Her gün Türkçeye 30–40 dakika ayırman yeterlidir. Senaryonda olmayan kazanımın gününü tekrara ayır.
Programı kurarken 8. sınıfın öteki yazılılarını da hesaba kat. Bu yazılıların tarihlerini de okulun duyurur. Duyurulan tarihleri takvimine yaz. Bu yazılılardan önceki akşamları o derslere bırak. Programın bir günü bu akşamlardan birine denk gelirse o günü ve ondan önceki günleri birer gün geriye al.
| Gün | Ne çalışırsın? | Nasıl? |
|---|---|---|
| 1. gün | Senaryonu öğren, ilk provayı çöz | Öğretmenine okulunun hangi senaryoyu esas aldığını sor. İnteraktif yazılı provasını kendi senaryonla ya da "Tüm konular" seçeneğiyle çöz, puanını takip çizelgene yaz. |
| 2. gün | T.8.3.5 ve T.8.3.7 Kelime anlamı ve söz sanatları | Bilmediğin kelimelerin anlamını önce cümleden tahmin et, sonra sözlükten kontrol et. Benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık ve abartmayı tanımlarıyla tekrar et; her biri için kendi cümleni kur. |
| 3. gün | T.8.3.9 ve T.8.4.18 Fiilimsiler ve cümlenin ögeleri | İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiilin cümledeki görevlerini tekrar et. Kısa bir paragraftaki fiilimsileri bul ve türlerini yaz. Sonra üç cümlenin yüklemini, öznesini, nesnesini ve tümleçlerini ayır. |
| 4. gün | T.8.3.14, T.8.3.15 ve T.8.3.25 Metni anlama | Kısa bir haber ya da bilgilendirici metin oku; kim, ne, nerede ve neden sorularının cevaplarını metindeki cümlelerle yaz. Cevabı metinde olan iki soru hazırla. Bir hikâyedeki kişinin davranışından hangi sonuca varılabileceğini metindeki ipucuyla açıkla. |
| 5. gün | T.8.3.16, T.8.3.17 ve T.8.3.19 Konu, ana fikir ve başlık | Üç paragraf seç. Her birinin konusunu kısa bir söz öbeğiyle, ana fikrini tek cümleyle yaz ve paragrafa uygun bir başlık bul. |
| 6. gün | T.8.3.11, T.8.3.34 ve T.8.3.26 Anlatım biçimleri, düşünceyi geliştirme yolları ve metin türleri | Betimleyici, öyküleyici, açıklayıcı ve tartışmacı anlatımın ipuçlarını bir tabloya yaz. Tanımlama, örneklendirme, karşılaştırma, benzetme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanmaya birer örnek bul. Senaryo 2 ya da 5'teysen fıkra (köşe yazısı), makale, deneme, roman ve destanın özelliklerini de tekrar et. Senaryo 3 ya da 7'deysen 5. günü tekrar et. |
| 7. gün | T.8.4.1, T.8.4.4, T.8.4.9 ve T.8.4.15 Yazma | Senaryondaki yazma kazanımına göre çalış. Şiir yazacaksan seçtiğin bir konuda kısa bir şiir yaz ve dizelerinde bir söz sanatı kullan. Diğer yazma kazanımları için giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini planlayarak kısa bir yazı yaz; yazında betimleme yap ve geçiş ifadeleri kullan. |
| 8. gün Yazılıdan önceki gün |
Genel tekrar ve ikinci prova | Prova yayındaysa yeniden çöz ve puanını 1. günle karşılaştır. Henüz açılmadıysa ünite sayfalarındaki yaprak testlerle genel tekrar yap. Düşük kalan kazanımı bir kez daha tekrar et. |
Programa daha geç başladıysan iki günü birleştir. Yenilenen provalar programın 1. gününde henüz yayında değilse o gün senaryondaki kazanımları takip çizelgende işaretle ve tablodaki bölümlerden birinin etkinliklerini çöz.
Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası
Derslig'in yenilenen interaktif yazılı provaları, MEB'in 2026-2027 konu-soru dağılım tablolarına göre senaryo senaryo hazırlandı; 8. sınıf Türkçe de bunların arasındadır. 8. sınıf Türkçe provası ODSGM tablosundaki 7 senaryoyu kullanır. Provalar, son kontrollerin ardından İnteraktif Yazılılar sayfasında yayına alınacak. Yenilenen provada seni şunlar bekliyor:
- Senaryo seçimi: Öğretmeninin söylediği senaryoyu seçersin. Sorular o senaryonun kazanımlarından gelir. Senaryonu henüz bilmiyorsan "Tüm konular" seçeneğiyle 17 sorunun hepsini çözebilirsin.
- Soru yapısı: Bütün sorular açık uçlu ya da kısa cevaplıdır. Seçmeli soru yoktur. Sorunun alt maddeleri ekrana sırayla gelir. Prova 40 dakika sürer ve 100 puan üzerindendir.
- Türkçe görevleri: Kelimelerin anlamını metinden tahmin eder, söz sanatlarını ve fiilimsileri bulursun. Kısa metinlerin anlatım biçimini, konusunu, ana fikrini ve türünü belirler, metinden çıkarım yapar ve metne başlık bulursun. Bir şiir, bir varlığın ağzından kısa bir yazı ve bir hikâyenin devamını yazar, bir cümlenin ögelerini ayırırsın.
- Rapor: Prova bitince puanını konulara göre görür, puanı düşük kalan konular için çalışma planı alırsın.
Bu soruda kısa bir metindeki cümlelerde kullanılan söz sanatları bulunur. Son alt maddede kişileştirme yapılan cümle metinden aynen yazılır.
Bu soruda gezi yazısını tanıtan bir metinden fiilimsi türlerine birer örnek bulunur. İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil için metindeki sözcükler ayrı alt maddelere yazılır.
Provadaki puan okul yazılısındaki notunu garanti etmez. Eksik konularını yazılıdan önce bulmana yardım eder. Okul yazılısının soruları provadakilerle aynı olmayabilir.
Derslig'i henüz denemediysen üye olup telefon doğrulaması yaparak 3 gün boyunca ücretsiz deneyimleyebilirsin.
Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)
Hazırlık takip çizelgesi 7 sayfalık bir PDF'dir; her senaryonun ayrı sayfası vardır, yalnız okulunun esas aldığı senaryonun sayfasını yazdırman yeterlidir. Sayfanın başında yazılı tarihi için boş bir alan bulunur. Okulunun duyurduğu tarihi sen yazarsın. O senaryodaki soru sayısı basılıdır; adını, sınıfını ve şubeni de yazarsın.
Her satırda MEB tablosundaki kazanım (kodu, resmî ifadesi ve öğrenme alanı), o senaryodaki soru sayısı ve çalışacağın bölüm yer alır. Bölümler "Derslig'de nereye bakmalıyım?" sütununda ünitesiyle birlikte yazılıdır. Her kazanım için "konuyu çalıştım", "soru çözdüm" ve "tekrar ettim" kutularına tik atarsın.
Alttaki "Son hafta" bölümünde provayı senaryonla çözüp puanını yazar, eksiklerini çalışır, provayı yeniden çözünce yeni puanını not edersin. "Yazılı günü" listesi şu dört maddeden oluşur: "Kurşun kalem, silgi", "Metni ve soruyu dikkatle oku", "Cevabı tam cümleyle yaz" ve "Yazım ve noktalamayı kontrol et".
PDF'den sonra provayı çöz: Şimdilik konu tekrarına çizelgeyle başla. Yenilenen provalar yayına alındığında senaryonu seçip provaya geç.
Sıkça Sorulan Sorular
8. sınıf Türkçe 1. dönem 1. yazılı ne zaman?
8. sınıf Türkçe 1. yazılı hangi konulardan?
8. sınıf Türkçe 1. yazılıda kaç soru var?
8. sınıf Türkçe yazılısı OYSS ile mi yapılacak?
8. sınıf Türkçe 1. yazılı için PDF var mı?
Derslig'i ücretsiz deneyebilir miyim?
Kaynakça
- MEB ODSGM, 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027), Türkçe tablosu (Excel), 8. sınıf.
- MEB ODSGM, Birinci Dönem Ortak Yazılı Sınavlarının Konu-Soru Dağılım Tabloları Yayımlandı (10.09.2026).
- MEB, "Ortak Yazılı Sınav Sistemi" Tanıtım Programı Düzenlendi (16.10.2026); ODSGM, aynı duyuru.
- MEB, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu, 2026, okullarla/öğretmenlerle paylaşılan belge.
- MEB ODSGM, 2026-2027 Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi (PDF).
- Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği, Resmî Gazete 09.09.2023, sayı 32304, mevzuat.gov.tr.
- MEB, 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Takvimi Açıklandı (13.06.2026).
Son güncelleme: 20 Ekim 2026
