9. sınıf kimya konuları 2026-2027 öğretim yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programıyla üç temada işlenir: Etkileşim, Çeşitlilik ve Sürdürülebilirlik. Programda okul temelli planlama dâhil toplam 72 ders saati ve 23 öğrenme çıktısı yer alır.
Bu yazıda MEB'in resmî tema ve konu listesini, her temanın ders saatini ve kısa özetini bulabilirsin. Taslak yıllık plana göre hangi konunun hangi haftalarda işlendiğini de aşağıdaki tabloda görebilirsin.
Öne Çıkan Başlıklar:
- 9. Sınıf Kimya Konuları ve Ders Saatleri
- Etkileşim Temasında Neler Öğreneceksin?
- Çeşitlilik Temasında Neler Öğreneceksin?
- Sürdürülebilirlik Temasında Neler Öğreneceksin?
- Hangi Konu Ne Zaman İşlenir?
- Kimya Çalışırken Model ve Veriyle İlerle
- Derslig'de 9. Sınıf Kimya
- Sıkça Sorulan Sorular
- Kaynakça
9. Sınıf Kimya Konuları ve Ders Saatleri
9. sınıf kimya programı üç tema ve okul temelli planlama süresinden oluşur. Aşağıdaki tablo MEB'in 2026 tarihli kimya öğretim programındaki tema sırasını, bölümleri, konu başlıklarını ve süreleri gösterir.
| Tema | Bölüm ve Konular | Ders Saati | Öğrenme Çıktısı |
|---|---|---|---|
| 1. Etkileşim | Kimya Hayattır: Günlük Hayatta Kimya, Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Güvenlik, Kimyanın Alt Disiplinleri, Kimya Alanında Kariyer Olanakları Atomdan Periyodik Tabloya: Atom Teorileri ve Atomun Yapısı, Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi, Periyodik Tabloda Yer Bulma, Periyodik Özellikler |
22 | 8 |
| 2. Çeşitlilik | Etkileşimler: Metalik Bağ, İyonik Bağ, Kovalent Bağ, Lewis Nokta Yapısı, Molekül Polarlığı ve Apolarlığı, Bileşiklerin Adlandırılması Etkileşimden Maddeye: Moleküller Arası Etkileşimler, Katılar ve Özellikleri, Sıvılar ve Özellikleri |
38 | 13 |
| 3. Sürdürülebilirlik | Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Metal Nanoparçacıklar, Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri, Yeşil Kimyanın Atık Önleme İlkesi | 8 | 2 |
| Okul Temelli Planlama | Zümrenin planladığı proje, araştırma, gözlem, okuma ve okul dışı öğrenme çalışmaları | 4 | - |
| Toplam | Üç tema ve okul temelli planlama | 72 | 23 |
En uzun tema 38 saatlik "Çeşitlilik"tir ve yıllık sürenin yarısından fazlasını kaplar. Kimyasal bağlar ile katı ve sıvıların özellikleri bu temadadır. Atom ve periyodik tablo konularını içeren "Etkileşim" 22 saatle ikinci sıradadır.
Etkileşim Temasında Neler Öğreneceksin?
Etkileşim teması yılın ilk temasıdır ve iki bölümden oluşur. Önce kimyanın günlük hayattaki yerini, sonra atomun yapısından periyodik tabloya uzanan konuları işlersin.
Kimya Hayattır
Evde kullanılan kimyasal ürünlerin niteliklerini gözlemler, topladığın verilerle kimyanın günlük hayata katkısını değerlendirirsin. Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından doğan problemleri güvenlik açısından ele alır, çözüm önerirsin. Kimyanın alt disiplinleri ve kimya alanındaki meslekler de bu bölümdedir.
Atomdan Periyodik Tabloya
Bohr atom teorisi ve modern atom teorisi üzerinden bilimsel bilginin nasıl değiştiğini incelersin. Atom orbitallerinin bağıl enerjilerini verilerle tahmin eder, elektronların orbitallere yerleşimindeki örüntüyü bulursun. Elektron diziliminden yola çıkarak elementin periyodik tablodaki yerini belirler, iyon oluşumunu açıklarsın.
Bölüm, periyodik özelliklerle tamamlanır: atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik. Programda elektronegatiflik için ilk 20 elementin Pauling ölçeğindeki değerleri kullanılır. Aufbau ilkesi, Hund kuralı, Pauli dışlama ilkesi, küresel simetri, izoelektronik ve valans elektron bu bölümün anahtar kavramlarıdır.
Çeşitlilik Temasında Neler Öğreneceksin?
Çeşitlilik teması, taneciklerin birbirine nasıl bağlandığını ve bu bağların maddenin özelliklerini nasıl belirlediğini anlatır. Tema "Etkileşimler" ve "Etkileşimden Maddeye" bölümlerinden oluşur.
Etkileşimler
Metalik, iyonik ve kovalent bağın oluşumunu gözlem ve örüntülerle açıklarsın. Moleküllerin Lewis nokta yapısını çizer, elektronegatiflik farkını ve merkez atomdaki ortaklanmamış elektron çiftlerini ölçüt alarak molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırırsın. İyonik ve kovalent bileşikleri adlandırma kurallarını da bu bölümde öğrenirsin.
Etkileşimden Maddeye
Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırırsın: dipol-dipol etkileşimi, London kuvvetleri ve hidrojen bağı gibi. Tanecikler arasındaki bağ ve etkileşimlerin amorf ve kristal katıların özelliklerine etkisini incelersin. Sıvılarda buhar basıncı, kaynama sıcaklığı, viskozite ve yüzey gerilimini etkileyen faktörleri araştırırsın. Adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin sıvıların özelliklerine etkisini de incelersin.
Programda bu bölüm için örnek bir performans görevi de yer alır. Sıvıların viskozitesi ile moleküller arası etkileşimler arasındaki neden-sonuç ilişkisini gösteren bir deney tasarlayıp raporlaman istenebilir.
Sürdürülebilirlik Temasında Neler Öğreneceksin?
Sürdürülebilirlik teması yılın son temasıdır ve "Nanoparçacıklar ve Ekolojik Sürdürülebilirlik" bölümünden oluşur. Bu temada evsel atıklardan gümüş ve bakır nanoparçacık elde etmeye yönelik deneyler planlar, deney verilerini analiz edersin.
Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosisteme etkilerini problem çözme yaklaşımıyla değerlendirirsin. Konular yeşil kimyanın atık önleme ilkesi ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle ilişkilendirilir. Ağır metal, ekolojik ayak izi ve kimyasal ayak izi temanın anahtar kavramlarıdır.
Hangi Konu Ne Zaman İşlenir?
MEB'in 2026-2027 taslak yıllık planına göre 1. dönemde Etkileşim teması tamamlanır ve Çeşitlilik temasındaki bağ konularına başlanır. 2. dönemde Çeşitlilik sürer, yıl Sürdürülebilirlik temasıyla biter. Okulunun yıllık planı haftalara göre farklılık gösterebilir.
| Konu | Taslak Plandaki Haftalar |
|---|---|
| Kimya Hayattır Bölümü | 14–25 Eylül 2026 |
| Atom Teorileri ve Atomun Yapısı | 28 Eylül–9 Ekim 2026 |
| Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi | 12–30 Ekim 2026 |
| Periyodik Tabloda Yer Bulma | 2–6 Kasım 2026 |
| İyon Oluşumu ve Periyodik Özellikler | 9 Kasım–4 Aralık 2026 |
| Metalik, İyonik ve Kovalent Bağ | 7 Aralık 2026–8 Ocak 2027 |
| Lewis Nokta Yapısı | 11–15 Ocak 2027 |
| Okul Temelli Planlama | 18–22 Ocak 2027 ve 14–18 Haziran 2027 |
| Molekül Polarlığı ve Bileşiklerin Adlandırılması | 8–19 Şubat 2027 |
| Moleküller Arası Etkileşimler | 22 Şubat–5 Mart 2027 |
| Katılar ve Özellikleri | 15–19 Mart 2027 |
| Sıvılar ve Özellikleri | 22 Mart–14 Mayıs 2027 |
| Metal Nanoparçacıklar | 17–28 Mayıs 2027 |
| Çevresel Etkiler ve Atık Önleme İlkesi | 31 Mayıs–11 Haziran 2027 |
Tarih aralıklarına denk gelen ara tatillerde (16–20 Kasım 2026 ve 8–12 Mart 2027) ders işlenmez. Yarıyıl tatili taslak planda 25 Ocak–5 Şubat 2027 olarak gösterilir.
Kimya Çalışırken Model ve Veriyle İlerle
Yeni program kimya kavramlarını modellerle, veri setleriyle ve deneylerle ilişkilendirmeye önem verir. Aşağıdaki adımlar bir çalışma önerisidir, programın zorunlu yöntemi değildir.
Bir elementin elektron dizilimini yazdığında periyodik tablodaki yerini de bul. Aynı grupta iki elementi karşılaştırarak örüntüyü kendin keşfet.
İyonlaşma enerjisi ya da elektronegatiflik değerlerine bak. Önce en belirgin değişimi, sonra bunun nedenini tek cümleyle yaz.
Balın yavaş akması, su damlasının yaprakta küre oluşturması gibi olayları düşün. Kendi örneğin açık uçlu soruları cevaplamanı kolaylaştırır.
Derslig'de 9. Sınıf Kimya
Derslig'in 9. sınıf kimya sayfasında üç tema Maarif Modeli başlıklarıyla ve ders saatleriyle listelenir. Her temada interaktif animasyonlu konu anlatımları ve etkinlikler bulunur. Yaprak testler ve çalışma kâğıtları da tema sayfalarında yer alır.
Yaklaşan yazılıya hazırlanıyorsan 9. sınıf kimya 1. dönem 1. yazılı hazırlığı rehberine göz atabilirsin. Diğer derslerin yazılıları için 9. sınıf 1. dönem 1. yazılı konuları ve senaryoları yazısını okuyabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
9. sınıf kimya konuları neler?
Yeni müfredatta 9. sınıf kimya hangi programla işleniyor?
9. sınıf kimya haftada kaç saat?
9. sınıf kimyanın en uzun teması hangisi?
9. sınıf kimya 1. yazılıda hangi konulardan soru çıkar?
Kaynakça
Tema adları, konu başlıkları, öğrenme çıktısı sayıları ve ders saatleri MEB'in resmî kaynaklarından alınmıştır. Çalışma adımları bu yazı için hazırlanmış önerilerdir.
- MEB, Kimya Dersi Öğretim Programı, 2026, 9. sınıf tema, öğrenme çıktısı sayısı ve süre tablosu.
- MEB, Kimya Dersi 9. Sınıf Tema Listesi.
- MEB, 9. Sınıf 1. Tema: Etkileşim.
- MEB, 9. Sınıf 2. Tema: Çeşitlilik.
- MEB, 9. Sınıf 3. Tema: Sürdürülebilirlik.
- MEB, 2026-2027 Ortaöğretim Taslak Çerçeve Planları ve Kimya Dersi Taslak Yıllık Planları.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026