10. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılısı, MEB'in Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) takvimine göre 3 Kasım 2026 Salı günü, okulunun belirlediği ders saatinde yapılır. Yazılı, canlılık için enerjinin gerekliliği, fotosentez deneyleri ve canlılarda sindirim konularındaki 3 öğrenme çıktısını ölçer. Senaryona göre 5 ya da 6 açık uçlu soru çıkar.
Bu yazıda senaryolara göre soru dağılımını, konuları Derslig'de nereden çalışacağını, 8 günlük hazırlık programını ve yazdırabileceğin takip çizelgesini bulacaksın.
Öne Çıkan Başlıklar:
- 10. Sınıf Biyoloji 1. Yazılısı Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
- 1. Yazılıda Hangi Öğrenme Çıktıları Var?
- Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?
- Senaryolara Göre Soru Dağılımı
- 8 Günlük Hazırlık Programı
- Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası
- Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)
- Sıkça Sorulan Sorular
- Kaynakça
10. Sınıf Biyoloji 1. Yazılısı Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
10. sınıf biyoloji 1. yazılısı 3 Kasım 2026 Salı günü yapılır ve OYSS takviminde 10. sınıfın ilk sınavıdır. Sınav okul genelinde ortak yazılıdır. Tarihi, OYSS kapsamındaki dersler için MEB'in belirlediği takvimden gelir. Sınav o gün okulunun belirlediği ders saatinde yapılır ve o saatte sınıfta dersi olan öğretmen uygular.
OYSS Ders Saati ve Süre: MEB’in okul geneli OYSS takvimine göre günde tek sınav varsa 2. ders saatinde, iki sınav varsa 2. ve 4. ders saatlerinde sınav yapılır. Sınav süresi 40 dakikadır.
10 Kasım 2026’daki OYSS kapsamındaki okul geneli ortak yazılılar 4. ders saatinde yapılabilir. İhtiyaç hâlinde okul müdürlüğü farklı bir ders saati planlayabilir, kesin saat için okulunun duyurusunu izle.
Tatil ya da mücbir bir sebeple sınav bu tarihte yapılamazsa yeni tarihi il millî eğitim müdürlüğü belirler. Böyle bir değişikliği okulun duyurur. Sınav haftasından önce okulunun duyurusunu ve öğretmenini takip et.
10. sınıf biyoloji dersinde 2026-2027 öğretim yılı boyunca ülke geneli ortak yazılı yapılmaz. Bu sınıfta ülke geneli ortak yazılı iki derste yapılır: Türk dili ve edebiyatında 12 Kasım 2026'daki 1. dönem 1. yazılıda, matematikte 9 Haziran 2027'deki 2. dönem 2. yazılıda.
Biyolojiden sonra 4 Kasım'da kimya ile tarih, 5 Kasım'da matematik, 6 Kasım'da fizik ile felsefe yazılısı yapılır. Sonraki hafta 10 Kasım'da coğrafya, 11 Kasım'da din kültürü ve ahlak bilgisi, 12 Kasım'da Türk dili ve edebiyatı, 13 Kasım'da İngilizce yazılısı vardır.
Diğer derslerin ayrıntılarını 10. sınıf 1. dönem 1. yazılı yazımızda bulabilirsin. Birinci ara tatil 16–20 Kasım 2026 tarihlerindedir.
Yeni Sınav Sistemi (OYSS) Seni Nasıl Etkiler?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), 2026-2027 öğretim yılının 1. dönem 1. yazılılarından itibaren 10. sınıf biyoloji dâhil 16 branşta kullanılacak. MEB'in kılavuzuna ve duyurularına göre bilmen gerekenler şunlar:
- Senaryo: Okulunun hangi senaryoya göre sınav yapacağı sınavlar öncesinde okul idaresince öğrencilere duyurulur.
- Sorular: Seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarından 2 soruyu okulundaki biyoloji öğretmenleri ortak hazırlar. Diğer sorular Bakanlığın soru havuzundan gelir. Sorular açık uçlu ve beceri temellidir, cevabı kendin yazarsın.
- Puan: Sınav 100 puan üzerindendir. Soruların puan değerlerini okulundaki biyoloji öğretmenleri belirler.
- Sonuç: Puanların e-Okul'a soru soru girilir. Sen ve velin de sonucu yalnız toplam puan olarak değil, öğrenme çıktılarıyla uyumlu soru bazlı geri bildirimle görebileceksiniz.
1. Yazılıda Hangi Öğrenme Çıktıları Var?
10. sınıf biyoloji 1. yazılısında "Enerji" temasından 3 öğrenme çıktısı vardır. Tablodaki kodlar ve ifadeler MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) 2026-2027 biyoloji konu-soru dağılım tablosundan birebir alındı.
| Tema ve konu | Öğrenme çıktısı |
|---|---|
| Enerji Canlılık İçin Enerjinin Önemi (ATP’nin Yapısı ve Enerji Aktarımında ATP’nin Rolü) |
BİY.10.1.1. Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme |
| Enerji Işık Enerjisi Kullanılarak Besin Sentezi: Fotosentez (Işığın Kullanıldığı Tepkimeler, Işığın Kullanılmadığı Tepkimeler, Fotosentez Hızına Etki Eden Çevresel Faktörler) |
BİY.10.1.3. Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme |
| Enerji Sindirim (Hücre İçi Sindirim ve Hücre Dışı Sindirim), Canlılarda Sindirim Yapıları |
BİY.10.1.5. Canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırabilme |
Aynı tabloda yer alan üç çıktı 1. dönem ortak yazılılarında sorulmaz. Bunlar fotosentez reaksiyonlarının modeliyle ilgili BİY.10.1.2, kemosentezle ilgili BİY.10.1.4 ve hücresel solunum reaksiyonlarının modeliyle ilgili BİY.10.1.7 çıktılarıdır. İnsanda sindirim, emilim ve taşımayla ilgili BİY.10.1.6 ile besin gruplarından enerji eldesiyle ilgili BİY.10.1.8 çıktıları 1. yazılıda yoktur. İkisi de 1. dönem 2. yazılıda her senaryoda yer alır.
Biyoloji konularına genel bir bakış için 10. sınıf biyoloji güncel konular yazımıza göz atabilirsin.
Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?
10. sınıf biyoloji 1. yazılısındaki 3 öğrenme çıktısının hepsini Derslig'deki üç üniteden çalışabilirsin. Hangi çıktının hangi bölümde olduğu aşağıdaki tabloda ve takip çizelgesinde aynıdır. Her bölümde önce konu anlatımını izle, sonra derinleşme antrenmanını çöz.
| Öğrenme çıktısı | Derslig ünitesi ve bölümü | Bölümde neler var? |
|---|---|---|
| BİY.10.1.1 Enerjinin canlılık için gerekliliği | Enerjinin Gerekliliği Bölüm: "Enerjinin Önemi ve ATP’nin Yapısı" |
Animasyonlu konu anlatımı, derinleşme antrenmanı ve kavram yürüyüşü |
| BİY.10.1.3 Fotosentezle ilgili deney | Fotosentez ve Kemosentez Bölüm: "Fotosentez Deneyleri" + "Işığın Kimyasal Enerjiye Dönüşümü: Fotosentez" + "Fotosenteze Etki Eden Etmenler" |
Ana bölümde etkinlikli interaktif konu anlatımı, derinleşme antrenmanı ve kavram yürüyüşü |
| BİY.10.1.5 Sindirim çeşitleri ve yapıları | Canlılarda Sindirim Çeşitlerini ve Yapıları Bölüm: "Sindirim Çeşitleri" + "Canlılarda Sindirim Yapıları" + "Mide ve Bağırsak Adaptasyonları" |
Her bölümde animasyonlu konu anlatımı, derinleşme antrenmanı ve kavram yürüyüşü |
Yazılı ünite adlarını değil, tablodaki öğrenme çıktılarını ölçer. Sitede ünite adlarının sonunda "(Maarif Model)" eki görünür. Kemosentez bölümü ile "İnsanda Sindirim, Emilim ve Taşıma Süreçleri" ünitesi 1. yazılıda yoktur. Ünite sayfalarındaki interaktif konu anlatımlarını izlemek için Derslig hesabına giriş gerekir.
Senaryolara Göre Soru Dağılımı
Senaryo, yazılıda hangi öğrenme çıktısından kaç soru sorulacağını gösteren hazır dağılımdır. 10. sınıf biyoloji 1. yazılısında 3 senaryo vardır. Okulunun senaryosu sınavlar öncesinde duyurulur ve diğer derslerinkiyle aynı olmak zorunda değildir. ODSGM tablosuna göre dağılım şöyledir:
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 |
|---|---|---|---|
| BİY.10.1.1 Enerji ve ATP | 2 | 3 | 2 |
| BİY.10.1.3 Fotosentez deneyi | 1 | 1 | 1 |
| BİY.10.1.5 Sindirim çeşitleri ve yapıları | 2 | 2 | 3 |
| Toplam soru | 5 | 6 | 6 |
Tablodan çıkan beş pratik sonuç var:
- Her senaryoda ortak: Üç öğrenme çıktısı da üç senaryonun hepsinde yer alır. Senaryon ne olursa olsun üç konuyu da çalışman gerekir.
- Enerji ve ATP: BİY.10.1.1 çıktısından Senaryo 2'de 3, Senaryo 1 ve 3'te 2 soru gelir. Senaryo 2'deysen en çok soru bu çıktıdan gelir.
- Fotosentez deneyi: BİY.10.1.3 çıktısından her senaryoda 1 soru gelir.
- Sindirim: BİY.10.1.5 çıktısından Senaryo 3'te 3, Senaryo 1 ve 2'de 2 soru gelir. Senaryonu bilmiyorsan ATP ve sindirim konularına daha çok zaman ayır.
- Soru sayısı: Senaryo 1'de 5, Senaryo 2 ve 3'te 6 soru vardır. Her senaryoda sınav 100 puan üzerindendir.
8 Günlük Hazırlık Programı
Sekiz günlük hazırlık programında ilk gün eksiklerini görür, beş gün öğrenme çıktılarını sırayla çalışır, son gün provayı yeniden çözersin. Program 26 Ekim 2026 Pazartesi başlar, 2 Kasım Pazartesi biter. Cumhuriyet Bayramı olan 29 Ekim Perşembe programda dinlenme günüdür. Aynı hafta öteki yazılılara da hazırlanacağın için biyolojiye günde 30–40 dakika ayırman yeterlidir.
| Gün | Ne çalışırsın? | Nasıl? |
|---|---|---|
| 1. gün 26 Ekim Pazartesi |
Senaryonu öğren, ilk provayı çöz | Biyoloji senaryonu öğren. İnteraktif yazılı provasını senaryonla çöz, puanını takip çizelgene yaz. |
| 2. gün 27 Ekim Salı |
BİY.10.1.1 Enerjinin gerekliliği | "Güneş olmasaydı canlılara ne olurdu?" sorusunu bir besin zinciri çizerek cevapla. Aracın yakıta, telefonun şarja ihtiyaç duymasını canlıların enerji ihtiyacıyla karşılaştıran kısa bir paragraf yaz. Bu benzetmenin hangi noktada yetersiz kaldığını da ekle. |
| 3. gün 28 Ekim Çarşamba |
BİY.10.1.1 ATP'nin yapısı ve rolü | Ders kitabındaki ATP şemasını kendi çizimine dönüştür ve her parçasını adlandır. ATP ile ADP arasındaki dönüşümü bir döngü olarak oklarla göster. Okların yanına enerjinin hangi yönde açığa çıktığını, hangi yönde harcandığını yaz. Senaryo 2'deysen bu çıktıdan 3 soru geldiği için bu güne 15 dakika fazla ayır. |
| 4. gün 29 Ekim Perşembe |
Cumhuriyet Bayramı | Bayram günü dinlen. İstersen 15 dakika ayırıp ilk üç günün notlarını oku. |
| 5. gün 30 Ekim Cuma |
BİY.10.1.3 Fotosentez deneyi | Van Helmont, Priestley ve Ingenhousz'un fotosentezle ilgili çalışmalarını bir tabloya yaz. Her çalışmanın fotosentezde kullanılan ya da üretilen hangi maddeyi veya hangi koşulu ortaya koyduğunu ekle. Ardından karbondioksit miktarının fotosentez hızına etkisini araştıran bir deney planla, problemini ve hipotezini yaz. Bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve sabit tutacağın değişkenleri bir tabloda göster. |
| 6. gün 31 Ekim Cumartesi |
BİY.10.1.5 Sindirim çeşitleri | Hücre içi sindirimle hücre dışı sindirimi "Sindirim nerede olur?" ve "Enzimler nereye salgılanır?" sorularıyla karşılaştıran bir tablo hazırla. Ders kitabındaki örnek canlıları bu tabloya yerleştir. Örneğin insanda besinler sindirim kanalında, yani hücrelerin dışında sindirilir. |
| 7. gün 1 Kasım Pazar |
BİY.10.1.5 Sindirim yapıları | İnek, kurt ve insanın sindirim yapılarını üç ölçütle bir tabloda karşılaştır: diş yapısı, mide yapısı ve bağırsak uzunluğu. Örneğin geviş getiren ineğin midesi dört bölmelidir, kurdun midesi ise tek bölmelidir. Her ölçütün canlının beslenme biçimiyle ilişkisini birer cümleyle yaz. Senaryo 3'teysen bu çıktıdan 3 soru geldiği için tablonu bir kez daha gözden geçir. |
| 8. gün 2 Kasım Pazartesi |
Genel tekrar ve ikinci prova | Prova yayındaysa yeniden çöz ve puanını 1. günle karşılaştır. Henüz açılmadıysa tablodaki bölümlerin derinleşme antrenmanlarıyla genel tekrar yap. Düşük kalan çıktıyı bir kez daha çalış. |
Programa daha geç başladıysan iki günü birleştir. Yenilenen provalar programın 1. gününde henüz yayında değilse o gün senaryondaki çıktıları takip çizelgende işaretle ve bu çıktılardan birinin derinleşme antrenmanını çöz. Biyoloji yazılısı 3 Kasım'da olduğu için program 2 Kasım'da biter. Ertesi gün kimya ve tarih yazılıları olduğundan 3 Kasım akşamını bu iki derse ayırabilirsin.
Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası
Derslig'in yenilenen interaktif yazılı provaları, MEB'in 2026-2027 konu-soru dağılım tablolarına göre senaryo senaryo hazırlandı. 10. sınıf biyoloji de bunların arasındadır. Provalar, son kontrollerin ardından İnteraktif Yazılılar sayfasında yayına alınacak. Yenilenen provada seni şunlar bekliyor:
- Senaryo seçimi: Öğretmeninin söylediği senaryoyu seçersin. Sorular o senaryonun öğrenme çıktılarından gelir. Senaryonu henüz bilmiyorsan "Tüm konular" seçeneğiyle 7 sorunun hepsini çözebilirsin.
- Soru yapısı: Bütün sorular açık uçlu ya da kısa cevaplıdır. Seçmeli soru yoktur. Sorunun alt maddeleri ekrana sırayla gelir. Prova 40 dakika sürer ve 100 puan üzerindendir.
- Biyoloji görevleri: Engelleyici madde şişesini sürükleyip petri kabına damlatır, "24 saat beklet" düğmesiyle maya hücrelerini izlersin. Damlalıklı şişeleri ateş böceği özütü bulunan tüplere sürükler, "Işığı kapat" düğmesiyle tüpleri karanlıkta gözlersin. Su bitkisi deneyinde lambayı açıp bitkiden farklı uzaklıklara sürükler, "2 dakika say" düğmesiyle kabarcıkları sayarsın. İyot şişesini sürükleyip iki petri kabındaki renkleri karşılaştırırsın.
- Yönerge: Deneyin her adımında ekranda kısa bir yönerge balonu açılır. Takılırsan "Ne yapmalıyım?" düğmesine basıp yönergeyi yeniden görebilirsin.
- Rapor: Prova bitince puanını konulara göre görür, puanı düşük kalan konular için çalışma planı alırsın.
Bu soruda mor ışıklı lamba önce 30, sonra 10 cm uzaktan Elodea bitkisine tutulur ve 2 dakikada çıkan kabarcıklar sayılır. Karanlıkta hiç kabarcık çıkmaması, lamba yaklaşınca sayının 18'den 96'ya çıkması ışığın fotosentez için gerekli olduğunu gösterir.
Bu soruda ateş böceğinin ışık organından hazırlanan özüte saf su, glikoz ve ATP çözeltisi eklenir, tüpler karanlıkta karşılaştırılır. Yalnız ATP eklenen tüpün ışık saçması, canlılarda doğrudan kullanılan enerji molekülünün ATP olduğunu gösterir.
Provadaki puan okul yazılısındaki notunu garanti etmez. Eksik konularını yazılıdan önce bulmana yardım eder. Okul yazılısının soruları provadakilerle aynı olmayabilir.
Derslig'i henüz denemediysen üye olup telefon doğrulaması yaparak 3 gün boyunca ücretsiz deneyimleyebilirsin.
Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)
Hazırlık takip çizelgesi 3 sayfalık bir PDF'dir. Her senaryonun ayrı sayfası vardır ve yalnız kendi senaryonun sayfasını yazdırman yeterlidir. Sayfanın başında yazılı tarihi (3 Kasım 2026 Salı) ve o senaryodaki soru sayısı basılıdır. Sen de adını, sınıfını ve şubeni yazarsın.
Her satırda MEB tablosundaki öğrenme çıktısı (kodu, resmî ifadesi ve konusu), o senaryodaki soru sayısı ve "Derslig'de nereye bakmalıyım?" sütununda çalışacağın bölümler yer alır. Her çıktı için "konuyu çalıştım", "soru çözdüm" ve "tekrar ettim" kutularına tik atarsın.
Alttaki "Son hafta" bölümünde provayı senaryonla çözüp puanını yazar, eksiklerini çalışır, provayı yeniden çözünce yeni puanını not edersin. "Yazılı günü" listesinde dört hatırlatma vardır: kurşun kalem-silgi, soruyu alt maddeleriyle dikkatle okuma, cevabı gerekçesiyle yazma ve deneyde değişkenleri birbirinden ayırma.
PDF'den sonra provayı çöz: Şimdilik konu tekrarına çizelgeyle başla. Yenilenen provalar yayına alındığında senaryonu seçip provaya geç.
Sıkça Sorulan Sorular
10. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılı ne zaman?
10. sınıf biyoloji 1. yazılı hangi konulardan?
10. sınıf biyoloji 1. yazılıda kaç soru var?
Hangi senaryodan sorumlu olduğumu nasıl öğrenirim?
10. sınıf biyoloji 1. yazılı için PDF var mı?
Derslig'i ücretsiz deneyebilir miyim?
Kaynakça
- MEB ODSGM, 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027), Biyoloji tablosu (Excel), 10. sınıf.
- MEB ODSGM, Birinci Dönem Ortak Yazılı Sınavlarının Konu-Soru Dağılım Tabloları Yayımlandı (10.09.2026).
- MEB, "Ortak Yazılı Sınav Sistemi" Tanıtım Programı Düzenlendi (16.10.2026); ODSGM, aynı duyuru.
- MEB ODSGM, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) broşürü (PDF).
- MEB, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu (20 Ekim 2026).
- MEB, Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Uygulama Takvimi (20 Ekim 2026).
- MEB ODSGM, 2026-2027 Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi (PDF).
- MEB, 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Takvimi Açıklandı (13.06.2026).
- MEB, Biyoloji Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli), 10. sınıf "Enerji" teması.
Son güncelleme: 20 Ekim 2026
