10. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılısı, MEB'in Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) takvimine göre 4 Kasım 2026 Çarşamba günü, okulunun belirlediği ders saatinde yapılır. Yazılı, Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299) ünitesinden 3 öğrenme çıktısını ölçer. Okulunun senaryosuna göre 6 ya da 7 açık uçlu soru çıkar.

Bu yazıda senaryolara göre soru dağılımını, konuları Derslig'de nereden çalışacağını, 8 günlük hazırlık programını ve yazdırabileceğin takip çizelgesini bulacaksın.

Öne Çıkan Başlıklar:

 

10. Sınıf Tarih 1. Yazılısı Ne Zaman, Nasıl Yapılır?

10. sınıf tarih 1. yazılısı 4 Kasım 2026 Çarşamba günü yapılır. Sınav okul genelinde ortak yazılıdır. Günü, OYSS kapsamındaki dersler için MEB'in belirlediği takvimden gelir. Sınav o gün okulunun belirlediği ders saatinde yapılır ve o saatte sınıfta dersi olan öğretmen uygular.

OYSS Ders Saati ve Süre: MEB’in okul geneli OYSS takvimine göre günde tek sınav varsa 2. ders saatinde, iki sınav varsa 2. ve 4. ders saatlerinde sınav yapılır. Sınav süresi 40 dakikadır.

10 Kasım 2026’daki OYSS kapsamındaki okul geneli ortak yazılılar 4. ders saatinde yapılabilir. İhtiyaç hâlinde okul müdürlüğü farklı bir ders saati planlayabilir, kesin saat için okulunun duyurusunu izle.

Tatil ya da mücbir bir sebeple sınav bu tarihte yapılamazsa yeni tarihi il millî eğitim müdürlüğü belirler. Böyle bir değişikliği okulun duyurur. Sınav haftasından önce okulunun duyurusunu ve öğretmenini takip et. 10. sınıf tarih dersi, 2026-2027'deki dört ortak yazılının hiçbirinde ülke geneli sınava girmez.

10. sınıfın 1. dönem 1. yazılılarında ülke geneli sınava giren tek ders Türk dili ve edebiyatıdır (12 Kasım 2026 Perşembe). 10. sınıf matematik ise ülke geneli ortak yazılıya 2. dönem 2. yazılıda (9 Haziran 2027 Çarşamba) girer.

Tarih yazılısı, aynı hafta 3 Kasım Salı günkü biyoloji yazılısından sonra gelir ve kimya yazılısıyla aynı gün yapılır. Ertesi gün (5 Kasım Perşembe) matematik yazılısı vardır. Diğer derslerin tarihlerini 10. sınıf 1. dönem 1. yazılı yazımızda bulabilirsin. 1. ara tatil 16–20 Kasım 2026 tarihlerindedir.

Yeni Sınav Sistemi (OYSS) Seni Nasıl Etkiler?

Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), 2026-2027 öğretim yılının 1. dönem 1. yazılılarından itibaren 10. sınıf tarih dâhil 16 branşta kullanılacak. MEB'in kılavuzuna ve duyurularına göre bilmen gerekenler şunlar:

  • Senaryo: Okulunun hangi senaryoya göre sınav yapacağı sınavlar öncesinde okul idaresince öğrencilere duyurulur.
  • Sorular: Seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarından 2 soruyu okulundaki tarih öğretmenleri ortak hazırlar. Diğer sorular Bakanlığın soru havuzundan gelir. Sorular açık uçlu ve beceri temellidir. Cevabı kendin yazarsın.
  • Puan: Sınav 100 puan üzerindendir. Soruların puan değerlerini okulundaki tarih öğretmenleri belirler.
  • Sonuç: Puanların e-Okul'a soru soru girilir. Sen ve velin de sonucu yalnız toplam puan olarak değil, öğrenme çıktılarıyla uyumlu soru bazlı geri bildirimle görebileceksiniz.

1. Yazılıda Hangi Öğrenme Çıktıları Var?

10. sınıf tarih 1. yazılısında "Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)" ünitesinden 3 öğrenme çıktısı vardır. Tablodaki kodlar ve ifadeler MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) 2026-2027 tarih konu-soru dağılım tablosundan birebir alındı.

Ünite ve konu Öğrenme çıktısı
Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)
Türkistan'dan Türkiye'ye Uzanan Süreçte Meydana Gelen Önemli Askerî Mücadeleler		 TAR.10.1.1. Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme
Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)
Türkistan'dan Türkiye'ye Uzanan Süreçte Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim		 TAR.10.1.2. Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme
Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)
Türkistan'dan Türkiye'ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri		 TAR.10.1.3. Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme
Bu konuları interaktif provada dene: Yenilenen interaktif yazılı provaları yayına alındığında tablodaki öğrenme çıktılarından gelen soruları kendi senaryonla çözebilirsin. Şimdilik Derslig'i 3 gün ücretsiz deneyebilirsin.

Aynı tabloya göre ünitenin dördüncü konusu olan "Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı Etkiler" 1. yazılıda yoktur. "Beylikten Devlete Osmanlı (1299-1453)" ünitesinin iki çıktısı da 1. yazılıda sorulmaz, 1. dönem 2. yazılıda gelir. Bu yazılıdaki üç çıktı da 2. yazılının bazı senaryolarında yeniden sorulabilir. Ünitelere genel bakış için 10. sınıf tarih konuları yazımıza göz atabilirsin.

Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?

10. sınıf tarih 1. yazılısındaki 3 öğrenme çıktısının her birini Derslig'de "Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)" ünitesindeki ayrı bir bölümden çalışabilirsin. Hangi çıktının hangi bölümde olduğu aşağıdaki tabloda ve takip çizelgesinde aynıdır. Her bölümde önce konu anlatımını izle, sonra derinleşme antrenmanını ve bölüm testini çöz.

Öğrenme çıktısı Derslig ünitesi ve bölümü Bölümde neler var?
TAR.10.1.1 Önemli askerî mücadelelerin etkileri Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)
Bölüm: "Türkistan'dan Türkiye'ye Askerî Gelişmeler"		 Üç animasyonlu konu anlatımı, derinleşme antrenmanı, kavram yürüyüşü ve bölüm testi
TAR.10.1.2 Devlet ile ordu teşkilatında değişim ve süreklilik Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)
Bölüm: "Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim"		 Animasyonlu konu anlatımı, derinleşme antrenmanı, kavram yürüyüşü ve bölüm testi
TAR.10.1.3 Sosyoekonomik hayat, yerleşme ve şehirleşme Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)
Bölüm: "Türklerde Sosyoekonomik Hayat ve Şehirleşme"		 Animasyonlu konu anlatımı, derinleşme antrenmanı, kavram yürüyüşü ve bölüm testi

Yazılı bölüm adlarını değil, tablodaki öğrenme çıktılarını ölçer. Ünitedeki "Türk-İslam Medeniyetinde Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat" bölümü 1. dönem 2. yazılının konusudur. Bu yüzden 1. yazılıya hazırlanırken bu bölümü sonraya bırakabilirsin. Ünite sayfasındaki içerikleri açmak için Derslig hesabına giriş gerekir.

Senaryolara Göre Soru Dağılımı

Senaryo, yazılıda hangi öğrenme çıktısından kaç soru sorulacağını gösteren hazır dağılımdır. 10. sınıf tarih 1. yazılısında 6 senaryo vardır. Okulunun senaryosu sınavlar öncesinde duyurulur ve diğer derslerinkiyle aynı olmak zorunda değildir. ODSGM tablosuna göre dağılım şöyledir:

Öğrenme çıktısı S1 S2 S3 S4 S5 S6
TAR.10.1.1 Önemli askerî mücadelelerin etkileri 3 2 1 2 2 3
TAR.10.1.2 Devlet ile ordu teşkilatında değişim ve süreklilik 2 3 2 2 2 3
TAR.10.1.3 Sosyoekonomik hayat, yerleşme ve şehirleşme 2 2 3 3 2 –
Toplam soru 7 7 6 7 6 6

Tablodan çıkan dört pratik sonuç var:

  • Her senaryoda ortak: TAR.10.1.1 ve TAR.10.1.2 her senaryoda vardır ve birlikte 3 ile 6 arasında soru getirir. Senaryonu bilmiyorsan bu iki çıktıyla başla.
  • Askerî mücadeleler: TAR.10.1.1, Senaryo 1 ve 6'da 3 soruyla en çok soru gelen çıktılardandır. Senaryo 2, 4 ve 5'te 2, Senaryo 3'te 1 sorudur.
  • Devlet ve ordu teşkilatı: TAR.10.1.2, Senaryo 2 ve 6'da 3 soru, diğer dört senaryoda 2 sorudur.
  • Sosyoekonomik hayat ve şehirleşme: TAR.10.1.3, Senaryo 3 ve 4'te 3 soru, Senaryo 1, 2 ve 5'te 2 sorudur. Senaryo 6'da bu çıktıdan soru gelmez.

8 Günlük Hazırlık Programı

Sekiz günlük hazırlık programında ilk gün eksiklerini görür, 5 gün öğrenme çıktılarını sırayla çalışır, 7. gün provayı yeniden çözer, son gün kısa bir tekrar yaparsın. Program 25 Ekim 2026 Pazar başlar, 3 Kasım Salı biter.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nda ara verilir, 2 Kasım akşamı ertesi günkü biyoloji yazılısına kalır. 3 Kasım ise hem tarih hem kimya yazılısından önceki akşamdır. Bu yüzden ikinci provayı 1 Kasım'da çözersin, 3 Kasım'da tarihe 20–25 dakikalık kısa bir tekrar yeter. Diğer günlerde tarihe 30–40 dakika ayır ve senaryonda olmayan çıktının gününü tekrarla değerlendir.

Gün Ne çalışırsın? Nasıl?
1. gün
25 Ekim Pazar		 Senaryonu öğren, ilk provayı çöz Tarih senaryonu öğren. İnteraktif yazılı provasını senaryonla ya da "Tüm konular" seçeneğiyle çöz, puanını takip çizelgene yaz.
2. gün
26 Ekim Pazartesi		 TAR.10.1.1 Savaşları zaman sırasına koymak "Türkistan'dan Türkiye'ye Askerî Gelişmeler" bölümünün konu anlatımlarını izle. Bölümde geçen savaşları yıllarına göre bir tarih şeridine diz. Her savaşın yanına taraflarını ve kimin kazandığını kısaca not et.
3. gün
27 Ekim Salı		 TAR.10.1.1 Savaşların etkilerini karşılaştırmak Her savaşın Türk tarihinin seyrine etkisini tek cümleyle yaz: Bir devletin kurulmasını mı sağladı, yeni bir bölgenin yolunu mu açtı, yoksa bir devletin zayıflamasına mı yol açtı? Sonra iki savaş seç ve etkilerini benzerlik ve farklılık yönünden karşılaştır. Senaryo 1 ya da 6'daysan bu çıktıdan 3 soru gelir, Senaryo 3'teysen yalnız 1 soru geleceği için bu günü kısa tut.
4. gün
28 Ekim Çarşamba		 TAR.10.1.2 Devlet teşkilatında değişim ve süreklilik "Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim" bölümünü çalış. İki sütunlu bir tablo hazırla: Bir sütuna değişen, öbürüne aynı kalan yönetim özelliklerini yaz. Her değişimin yanına nedenini ekle.
5. gün
30 Ekim Cuma		 TAR.10.1.2 Ordu teşkilatında değişim ve süreklilik Aynı tabloyu ordu için kur: Ordunun kimlerden oluştuğunu, nasıl örgütlendiğini ve askerlerin nasıl geçindiğini dönemlere göre karşılaştır. Her değişimin devlete etkisini neden-sonuç cümlesiyle yaz. Senaryo 2 ya da 6'daysan bu çıktıdan 3 soru gelir.
6. gün
31 Ekim Cumartesi		 TAR.10.1.3 Sosyoekonomik hayat ve şehirleşme "Türklerde Sosyoekonomik Hayat ve Şehirleşme" bölümünü çalış. Geçim kaynaklarını yaşama ve yerleşme biçimleriyle eşleştiren bir şema çiz ve her oku bir "çünkü" cümlesiyle açıkla. Senaryo 3 ya da 4'teysen bu çıktıdan 3 soru gelir. Senaryo 6'daysan bu günü 4. ve 5. günün tekrarına ayır.
7. gün
1 Kasım Pazar		 Genel tekrar ve ikinci prova Prova yayındaysa yeniden çöz ve puanını 1. günle karşılaştır. Henüz açılmadıysa bölüm testlerinden birini çöz. Provadan önce takip çizelgende tik atmadığın çıktının notlarını bir kez daha oku.
8. gün
3 Kasım Salı		 Kısa son tekrar Biyoloji yazılısından sonra tarihe yalnız 20–25 dakika ayır ve akşamın kalanını ertesi günkü kimya yazılısına bırak. Takip çizelgende eksik kalan çıktının notlarını oku ve aşağıdaki ipucundaki gibi bir cevabı kendi cümlelerinle kur.

Programa daha geç başladıysan iki günü birleştir. Yenilenen provalar programın 1. gününde henüz yayında değilse o gün senaryondaki çıktıları takip çizelgende işaretle ve tablodaki bölüm testlerinden birini çöz.

İpucu: Değişim ve süreklilik isteyen tarih sorularında iki dönemi aynı ölçütle anlat. "Yönetim değişti." demek yerine "Önceki dönemde … iken sonraki dönemde … oldu, çünkü …" kalıbıyla değişimi ve nedenini birlikte yaz. Süreklilik sorulduğunda "İki dönemde de …" diye başla ve aynı kalan özelliği adıyla söyle. Soru alt maddelere ayrılmışsa her alt maddeyi ayrı cevapla ve aynı fikri iki maddede tekrarlama.

Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası

Derslig'in yenilenen interaktif yazılı provaları, MEB'in 2026-2027 konu-soru dağılım tablolarına göre senaryo senaryo hazırlandı. 10. sınıf tarih de bunların arasındadır. Provalar, son kontrollerin ardından İnteraktif Yazılılar sayfasında yayına alınacak. Yenilenen provada seni şunlar bekliyor:

  • Senaryo seçimi: Öğretmeninin söylediği senaryoyu seçersin ve sorular o senaryonun öğrenme çıktılarından gelir. Senaryonu bilmiyorsan "Tüm konular" seçeneğiyle bütün çıktılardan çalışabilirsin.
  • Soru yapısı: Bütün sorular açık uçlu ya da kısa cevaplıdır. Seçmeli soru yoktur. Prova 40 dakika sürer ve 100 puan üzerindendir.
  • Tarih görevleri: Sorunun alt maddeleri (a, b, c) adım adım gösterilir. Soruların kaynakları arasında 1040-1299 dönemindeki savaşların kronolojisi, Malazgirt ile Miryokefalon savaşlarını anlatan metinler ve Türkiye Selçuklularının ticaret düzeni vardır.
  • Sürükleyerek inceleme: İki soruda da tarih şeridindeki imleci sürüklersin. İmleç bir savaşa ya da bir döneme gelince o savaşın ya da devletin bilgi kartı açılır.
  • Rapor: Prova bitince puanını konulara göre görür, puanı düşük kalan konular için çalışma planı alırsın.

Bu soruda tarih şeridindeki imleç Dandanakan ve Kösedağ savaşlarına sürüklenerek bilgi kartları açılır. 1040'taki Dandanakan zaferiyle Büyük Selçuklu Devleti kurulmuş, 1243'teki Kösedağ yenilgisiyle Anadolu Moğol egemenliğine girmiştir; iki savaş arasında 203 yıl vardır.

10. sınıf tarih provasında tarih şeridinde Dandanakan ve Kösedağ savaşlarının kartlarının açılıp etkilerinin yazıldığı animasyon

Bu soruda dönem işaretçisi tarih şeridinde sürüklenerek Göktürk ve Büyük Selçuklu yönetim kartları açılır ve karşılaştırılır. Hükümdar unvanı "kağan"dan "sultan"a dönüşürken ülkenin hanedan üyelerinin ortak malı sayılması iki devlette de sürmüştür.

10. sınıf tarih provasında Göktürk ve Büyük Selçuklu yönetim kartları açılıp değişim ve sürekliliğin yazıldığı animasyon

Provadaki puan okul yazılısındaki notunu garanti etmez. Prova, eksik konularını yazılıdan önce bulmana yardım eder. Okul yazılısının soruları provadakilerle aynı olmayabilir.

Not: Yenilenen 2026-2027 interaktif yazılı provaları, ekibimizin kaliteli ve hatasız bir prova için sürdürdüğü son kontrollerin ardından Derslig'de yayına alınacak. Provalar yayına alındığında bu buton seni ilgili provaya ulaştıracak.

Derslig'i henüz denemediysen üye olup telefon doğrulaması yaparak 3 gün boyunca ücretsiz deneyimleyebilirsin.

Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)

Hazırlık takip çizelgesi 6 sayfalık bir PDF'dir. Her senaryonun ayrı sayfası vardır, yalnız kendi senaryonun sayfasını yazdırman yeterlidir. Sayfanın başında yazılı tarihi (4 Kasım 2026 Çarşamba, ders saatini okulun duyurur) ve o senaryodaki soru sayısı basılıdır. Sen de adını, sınıfını ve şubeni yazarsın.

Her satırda MEB tablosundaki öğrenme çıktısı (kodu, resmî ifadesi, ünitesi ve konusu), o senaryodaki soru sayısı ve "Derslig'de nereye bakmalıyım?" sütununda ünitesiyle birlikte çalışacağın bölüm yer alır. Her çıktı için "konuyu çalıştım", "soru çözdüm" ve "tekrar ettim" kutularına tik atarsın.

Alttaki "Son hafta" bölümünde provayı senaryonla çözüp puanını yazar, eksiklerini çalışır, provayı yeniden çözünce yeni puanını not edersin. "Yazılı günü" listesi kalemini, silgini, kaynak metinle soruyu dikkatle okumayı, alt maddeleri ayrı ayrı cevaplamayı ve cevabını kaynaktaki bilgiyle gerekçelendirmeyi hatırlatır.

PDF'den sonra provayı çöz: Şimdilik konu tekrarına çizelgeyle başla. Yenilenen provalar yayına alındığında senaryonu seçip provaya geç.

Sıkça Sorulan Sorular

10. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı ne zaman?
10. sınıf tarih 1. yazılısı 4 Kasım 2026 Çarşamba günü, okulunun belirlediği ders saatinde yapılır. Sınavı o saatte sınıfta dersi olan öğretmen uygular. Tatil ya da mücbir bir sebeple sınav bu tarihte yapılamazsa yeni tarihi il millî eğitim müdürlüğü belirler. Sınav ülke geneli değil, okul genelinde ortak yazılıdır.
10. sınıf tarih 1. yazılı hangi konulardan?
Tarih 1. yazılısı "Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)" ünitesinden 3 öğrenme çıktısını ölçer. Yazılıda önemli askerî mücadelelerin etkileri, devlet ile ordu teşkilatındaki değişim ve sosyoekonomik faaliyetlerin şehirleşmeyle ilişkisi sorulur. Sosyoekonomik faaliyetler çıktısı Senaryo 6'da sorulmaz. Türk-İslam medeniyeti konusu ile "Beylikten Devlete Osmanlı (1299-1453)" ünitesi 1. dönem 2. yazılıda sorulur.
10. sınıf tarih 1. yazılıda kaç soru var?
ODSGM'nin konu-soru dağılım tablosuna göre Senaryo 1, 2 ve 4'te 7, Senaryo 3, 5 ve 6'da 6 soru vardır. Sorular açık uçludur. Puanlarını okulundaki tarih öğretmenleri belirler ve sınav 100 puan üzerindendir.
Hangi senaryodan sorumlu olduğumu nasıl öğrenirim?
Senaryoyu okulundaki tarih zümresi seçer ve okul idaresi sınavlar öncesinde öğrencilere duyurur. Hatırlamıyorsan tarih öğretmenine sorabilirsin. Senaryonu öğrenene kadar her senaryoda ortak olan TAR.10.1.1 ve TAR.10.1.2 çıktılarıyla başlayabilirsin. "3. senaryo" ifadesi, tablodaki üçüncü soru dağılımı demektir.
10. sınıf tarih 1. yazılı için PDF var mı?
Evet. Bu yazıdaki hazırlık takip çizelgesini PDF olarak indirip çıktısını alabilirsin. Her senaryonun ayrı sayfası var ve yalnız kendi senaryonun sayfasını yazdırırsın. Sayfada öğrenme çıktıları, soru sayıları, Derslig'de bakılacak bölümler, tik kutuları ve yazılı günü kontrol listesi bulunur.
Derslig'i ücretsiz deneyebilir miyim?
Evet, Derslig'i henüz denemediysen üye olup telefon doğrulaması yaparak 3 gün boyunca ücretsiz deneyimleyebilirsin.

Kaynakça

Son güncelleme: 20 Ekim 2026