10. sınıf tarih konuları 2026-2027 öğretim yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programıyla üç ünitede işlenir. Ünitelerde 1040-1683 yılları arasındaki Türk ve Osmanlı tarihi anlatılır. Programda toplam 72 ders saati ve 14 öğrenme çıktısı vardır.

Bu yazıda MEB'in resmî ünite ve konu listesini, her ünitenin ders saatini ve öne çıkan olaylarını bulabilirsin. Taslak yıllık plana göre hangi ünitenin ne zaman işlendiğini ve 1. yazılının kapsamını da aşağıda görebilirsin.

Öne Çıkan Başlıklar:

 

10. Sınıf Tarih Konuları ve Ders Saatleri

10. sınıf tarih programında üç ünite ve okul temelli planlama süresi vardır. Aşağıdaki tablo MEB'in 2026 tarihli tarih öğretim programındaki ünite sırasını, konu başlıklarını ve süreleri gösterir.

Ünite Konular Ders Saati Öğrenme Çıktısı
1. Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299) Önemli Askerî Mücadeleler
Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim
Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri
Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı Etkiler		 20 4
2. Beylikten Devlete Osmanlı (1299-1453) Osmanlı Devleti'nin Kuruluşuna Dair Farklı Görüşler
Anadolu ve Rumeli'deki Siyasi ve Askerî Mücadeleler
Devletleşme Süreci ile Ordu, Hukuk ve Toprak Sistemleri Arasındaki İlişkiler
Fethedilen Topraklarda Kalıcı Olabilmek İçin İzlenen Politikalar
İlim ve İrfan Geleneğinin Oluşmasında Mekânların ve Kişilerin Etkisi		 24 5
3. Cihan Devleti Osmanlı (1453-1683) 1453-1683 Yılları Arasındaki Siyasi ve Askerî Mücadeleler
Yönetim ve Ordu Yapısında Meydana Gelen Değişim
Avrupa'nın Sömürgeci Politikalarının Etkileri
Osmanlı Devleti'ndeki Önemli İsyanların Neden ve Sonuçları
Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanında Yaşanan Gelişmeler		 24 5
Okul Temelli Planlama Zümrenin planladığı proje, araştırma, okuma ve okul dışı öğrenme çalışmaları 4 -
Toplam Üç ünite ve okul temelli planlama 72 14
Not: Programa göre tarih dersi 9, 10 ve 11. sınıflarda haftada 2 ders saatidir. Tablodaki süreler yıl boyunca bu derse ayrılan saatleri gösterir. Evde çalışma süresi değildir.

En uzun üniteler yirmi dörder saatlik "Beylikten Devlete Osmanlı" ve "Cihan Devleti Osmanlı"dır. Yılın ilk ünitesi "Türkistan'dan Türkiye'ye" 20 saat sürer.

Yeni Müfredatta 10. Sınıf Tarih Nasıl İşlenir?

Yeni müfredat, 2025-2026 öğretim yılında 10. sınıfta uygulanmaya başlayan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programıdır. MEB'in açıklamasına göre bu program 2026-2027'de de 9 ve 10. sınıflarda uygulanmaya devam ediyor.

Programda her ünite öğrenme çıktılarıyla tanımlanır. Bir öğrenme çıktısı ünitenin sonunda neyi yapabilmen gerektiğini söyler: askerî mücadeleleri karşılaştırmak, değişim ve sürekliliği yorumlamak ya da farklı görüşleri tartışmak gibi.

Ölçme yalnız ezbere dayanmaz. Programa göre öğrenmen karşılaştırma tablosu, değişim ve süreklilik formu, açıklamalı tarih şeridi ve bilgi görseli gibi araçlarla değerlendirilebilir. Broşür, sunum, dijital öykü, afiş ve araştırma raporu ise programda verilen performans görevi örnekleridir.

Ünitelerde Neler Öğreneceksin?

Bu yıl üç ünitede 1040'tan 1683'e uzanan Türk ve Osmanlı tarihini savaşlar, devlet ve ordu yapısı, toplum ve kültür başlıklarıyla öğrenirsin. Özetler programdaki öğrenme çıktılarına ve derste incelenmesi önerilen olaylara dayanır. Anahtar kavramlar her ünitenin sonundadır.

1. Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)

Türklerin Türkistan'dan Anadolu'ya uzanan yolculuğundaki önemli savaşları tarih şeridine yerleştirir ve etkilerini karşılaştırırsın. Programda Dandanakan, Pasinler, Malazgirt, Miryokefalon ve Kösedağ savaşları örnek olarak geçer. Haçlı saldırıları, Hıttin Muharebesi ve Kudüs'ün yeniden fethi de bu olaylar arasındadır.

Karahanlı, Gazneli, Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu devletlerinin devlet ve ordu yapısında neyin değişip neyin aynı kaldığını incelersin. Türklerin sosyal ve ekonomik hayatını yerleşme ve şehirleşme anlayışıyla ilişkilendirir, Ahilik ve fütüvvetin öğretilerini açıklarsın. Ünite, Türk-İslam medeniyetinin Anadolu'nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisiyle tamamlanır. Kaşgarlı Mahmud, Hoca Ahmed Yesevi, Mevlana ve Yunus Emre gibi isimlerin katkıları da bu bölümdedir.

Anahtar kavramlar: Ahilik, fetih, fütüvvet, gaza, Haçlı, medrese, örf, sultan, şifahane, tekke, Türkiye

2. Beylikten Devlete Osmanlı (1299-1453)

Osmanlı Devleti'nin kuruluşuna dair farklı tarihçi görüşlerini karşılaştırır, güçlü ve zayıf yönlerini tartışırsın. Ardından Koyunhisar Savaşı'nı, İznik, Bursa ve Edirne'nin fethini, Rumeli'ye geçişi, Kosova savaşlarını ve Ankara Savaşı'nı incelersin.

Ordu, hukuk ve toprak sisteminin beylikten devlete geçişe etkisini çözümlersin. İskân ve istimalet politikalarıyla vakıfların, dervişlerin ve uc beylerinin fethedilen topraklardaki rolünü sorgularsın. Ünitenin sonunda Bursa, Edirne gibi şehirlerin, medreselerin ve Şeyh Edebali, Hacı Bayram Veli gibi âlimlerin Osmanlı ilim ve irfan geleneğine etkisi üzerine fikir üretirsin.

Anahtar kavramlar: devşirme sistemi, irfan, iskân, istimalet, kapıkulu, Rumeli Türklüğü, tımar, vakıf

3. Cihan Devleti Osmanlı (1453-1683)

İstanbul'un Fethi'nden Bucaş Antlaşması'na uzanan dönemde Osmanlı'nın nasıl cihan devleti hâline geldiğini yorumlarsın. Çaldıran Savaşı, Mısır Seferi, Mohaç Muharebesi, Preveze Deniz Savaşı ve Kıbrıs'ın Fethi bu dönemin öne çıkan olaylarıdır.

Yönetim ve ordu yapısındaki değişimi kaynaklarla yorumlarsın. Avrupa'nın sömürgeci politikalarını Rönesans ve Reform hareketleriyle ilişkilendirir, İstanbul ve Celâli isyanlarının neden ve sonuçlarını tartışırsın. Son olarak bu dönemin bilim, kültür, eğitim ve sanat gelişmelerini kütüphane, müze ve arşiv gibi kaynaklardan araştırır, hazırladığın ürünü sınıfta paylaşırsın.

Anahtar kavramlar: Celâli, cihanşümul, ıslahat, isyan, koloni, rasathane, sömürgecilik, vezir

Hangi Ünite Ne Zaman İşlenir?

MEB'in 2026-2027 taslak yıllık planına göre ilk ünite kasım sonuna kadar sürer. İkinci ünite 30 Kasım haftasında başlar ve marttaki ara tatilden sonra biter. Okulunun yıllık planında haftalar farklı olabilir.

Ünite Taslak Plandaki Haftalar
1. Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299) 14 Eylül–27 Kasım 2026
2. Beylikten Devlete Osmanlı (1299-1453) 30 Kasım 2026–15 Ocak 2027 ve 8 Şubat–19 Mart 2027
Okul Temelli Planlama 18–22 Ocak 2027 ve 14–18 Haziran 2027
3. Cihan Devleti Osmanlı (1453-1683) 22 Mart–11 Haziran 2027

16–20 Kasım 2026 ve 8–12 Mart 2027 ara tatilleri tablodaki aralıkların içindedir, bu haftalarda ders işlenmez. Yarıyıl tatili 25 Ocak–5 Şubat 2027 tarihleri arasındadır.

1. Yazılıda Hangi Konular Var?

1. dönem 1. yazılı yalnız 1. ünitenin ilk üç konusunu kapsar. MEB'in okul geneli ortak yazılı takvimine göre liselerde tarih 1. yazılısı 4 Kasım 2026 Çarşamba günü yapılır.

ODSGM'nin 2026-2027 konu soru dağılım tablosuna göre sorular askerî mücadeleler, devlet ve ordu teşkilatı ile sosyal ve ekonomik hayat konularından gelir. Tabloda altı senaryo vardır, 6. senaryoda sosyal ve ekonomik hayat konusundan soru yoktur. Okulundaki senaryoyu zümre belirler.

1. dönem 2. yazılının senaryolarında Türk-İslam medeniyeti konusu ile 2. ünitenin ilk iki konusu da yer alır, ancak bazı senaryolarda bu konulardan biri yer almaz. Senaryolar ve hazırlık önerileri için 10. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı hazırlığı rehberine bakabilirsin. Diğer derslerin yazılıları 10. sınıf 1. dönem 1. yazılı konuları ve senaryoları yazısında yer alır.

Tarih Çalışırken Tarih Şeridi ve Kanıtla İlerle

Yeni programda tarih çalışmak, olayları sıraya koymak ve neden-sonuç ilişkisiyle yorumlamak demektir. Aşağıdaki adımlar bir çalışma önerisidir, programın zorunlu yöntemi değildir.

1
Kendi tarih şeridini çiz

Her ünitenin savaş ve fetihlerini yıllarıyla bir şeride yerleştir. Olayları sıraya koymak, aralarındaki bağı görmeni kolaylaştırır.

2
Karşılaştırma tablosu hazırla

İki savaşı ya da iki devletin ordu yapısını yan yana yaz. Benzerlikleri ve farkları tek cümleyle not al.

3
Anahtar kavramları kendi cümlenle açıkla

Tımar, istimalet ya da Ahilik gibi kavramları ezberlemek yerine bir örnekle anlat. Açıklayamadığın kavramı tekrar listene ekle.

4
Yorumunu kanıta bağla

Açık uçlu sorularda yalnız olayı yazma. Olayın sonucunu ve bu sonucu destekleyen bir bilgiyi de ekle.

Derslig'de 10. Sınıf Tarih

Derslig'in 10. sınıf tarih sayfasında üç ünite Maarif Modeli başlıklarıyla ve ders saatleriyle listelenir. Ünite sayfalarında kavram yürüyüşleri, interaktif animasyonlu konu anlatımları, derinleşme antrenmanları ve konu testleri bulunur.

Bir sonraki yılın konularını merak ediyorsan 11. sınıf tarih güncel konuları yazısına göz atabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

10. sınıf tarih konuları neler?
10. sınıf tarih programında üç ünite vardır: "Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)", "Beylikten Devlete Osmanlı (1299-1453)" ve "Cihan Devleti Osmanlı (1453-1683)". Her ünitenin konuları yukarıdaki tabloda yer alır.
10. sınıf tarih yeni müfredat konuları neler?
Yeni müfredatta 10. sınıf tarih, 1040-1683 yıllarını anlatan üç Maarif Modeli ünitesinden oluşur. Bu program 10. sınıfta 2025-2026 öğretim yılında başladı ve 2026-2027'de de uygulanıyor. Programda konular öğrenme çıktılarıyla tanımlanır ve performans görevlerine yer verilir.
10. sınıf tarih haftada kaç saat?
Tarih öğretim programına göre 10. sınıf tarih haftada 2 ders saatidir. Yıllık süre okul temelli planlama dâhil 72 ders saatidir.
Maarif Modeli 10. sınıf tarih üniteleri hangi yılları kapsar?
Üç ünite birlikte 1040-1683 yıllarını kapsar. 1. ünite 1040-1299, 2. ünite 1299-1453, 3. ünite 1453-1683 yılları arasını anlatır.
10. sınıf tarih 1. yazılıda hangi konulardan soru çıkar?
ODSGM tablosuna göre 1. dönem 1. yazılı, 1. ünitenin ilk üç konusunu kapsar: askerî mücadeleler, devlet ve ordu teşkilatı, sosyal ve ekonomik hayat. Soru sayıları okulunun zümresince seçilen senaryoya göre değişir, 6. senaryoda sosyal ve ekonomik hayat konusundan soru yoktur.

Kaynakça

Ünite adları, konu başlıkları, öğrenme çıktısı sayıları, ders saatleri, yazılı tarihi ve kapsamı MEB'in resmî kaynaklarından alınmıştır. Çalışma adımları bu yazı için hazırlanmış önerilerdir.

Son güncelleme: 29 Ekim 2026