10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı konuları, 2026-2027 eğitim öğretim yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programına göre 4 temada işlenir: Sözün Ezgisi, Kelimelerin Ritmi, Dünden Bugüne ve Nesillerin Mirası. Her temada edebî metin okuma, dinleme/izleme, konuşma, yazma ve metin üzerinden dil bilgisi çalışmaları birlikte yer alır.

Bu yazıda 10. sınıf edebiyat temalarını ve konularını, dil bilgisi başlıklarını, 1. dönemde hangi temaların işlendiğini ve 12 Kasım 2026'daki ülke geneli ortak yazılıyı bulacaksın.

Tema Okunan metin türleri Dil bilgisi Dönem (taslak plan)
1. Sözün Ezgisi Koşuk, türkü (ara metin: koşma, ninni) İsim, sıfat, isim ve sıfat tamlamaları 1. dönem · Eylül–Kasım
2. Kelimelerin Ritmi Gazel, Cumhuriyet Dönemi saf şiir (ara metin: kaside) Zamir, edat, bağlaç, ünlem 1. dönem · Kasım sonu–Ocak
3. Dünden Bugüne Destan, mesnevi (ara metin: halk hikâyesi) Zarflar 2. dönem · Şubat–Nisan
4. Nesillerin Mirası Dede Korkut hikâyesi, Tanzimat Dönemi şiiri (ara metin: Servetifünun romanı, Fecriati şiiri) Fiiller 2. dönem · Nisan–Haziran

Öne Çıkan Başlıklar:

 

2026-2027'de 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Hangi Programa Göre İşleniyor?

10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı, 2026-2027'de MEB'in Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamındaki Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'na göre işlenir. Bu "yeni müfredat" 10. sınıfta 2025-2026'da uygulanmaya başladı; 2026-2027 programın 10. sınıftaki ikinci yılıdır. Lisede bu yıl Maarif programına yeni geçen sınıf düzeyi 11. sınıftır.

Programda konular "tema" adı verilen büyük başlıklar altında toplanır. Her tema için 43 ders saati ayrılmıştır. MEB'in taslak yıllık planında ders haftada 5 saat olarak planlanır.

Her temada öğrenmen beklenenler "öğrenme çıktısı" olarak kodlanır. Örneğin TDE2.2 kodlu çıktı, temada ele alınan metinlerde anlam oluşturabilmeni ister. Ortak yazılıların konu-soru dağılım tabloları da bu kodlarla hazırlanır.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Temaları ve Konuları (2026-2027)

10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı programında 4 tema vardır ve her temada dört beceri birlikte çalışılır: okuma, dinleme/izleme, konuşma ve yazma. Aşağıdaki bilgiler MEB TYMM tema sayfalarından alınmıştır.

1. Tema: Sözün Ezgisi

Sözlü kültür ürünlerinden hareketle dilin ahengi ve ezgisi işlenir. Okuma metinleri koşuk ve türküdür; ara metin olarak koşma ve ninni kullanılır. Dinleme/izleme metni bir masaldır. Konuşmada bir şiir dinletisi hazırlarsın, yazmada dinlediğin masalı film şeridine dönüştürürsün.

Anahtar kavramlar: ahenk, anonim, ezgi, ritim, sözlü kültür, varyant, masalın bölümleri.

2. Tema: Kelimelerin Ritmi

Şiirde ritim, ahenk ve söz varlığı üzerinden Türk şiirinin değişimi incelenir. Okuma metinleri bir gazel ve Cumhuriyet Dönemi'nden saf şiir örneğidir; gazelle birlikte ara metin olarak kaside okunur. Dinleme/izleme metni bir söyleşidir. Konuşmada iz bırakmış bir şahsiyetin edebî yönünü tanıtan bir podcast hazırlarsın, yazmada bilgilendirici bir metni edebî metne dönüştürürsün.

Anahtar kavramlar: aruz, beyit, imge, kafiye, ölçü, ritim, sembol.

3. Tema: Dünden Bugüne

Edebî türlerin tarihî süreçteki değişimi ele alınır. Okuma metinleri destan ve mesnevidir; destanla birlikte ara metin olarak halk hikâyesi kullanılır. Dinleme/izleme metni bir fabldır. Konuşmada Türk destanlarıyla ilgili bir sunum yaparsın, yazmada kendi fablını yazarsın.

Anahtar kavramlar: doğal destan, yapma destan, mesnevi, fabl, motif, didaktik üslup.

4. Tema: Nesillerin Mirası

Toplumsal ve kültürel değişimlerin edebiyata yansıması işlenir. Okuma metinleri Dede Korkut hikâyelerinden bir örnek ve Tanzimat Dönemi'nden bir şiirdir; ara metin olarak Servetifünun Dönemi'nden bir roman ve Fecriati Dönemi'nden bir şiir okunur. Dinleme/izleme metni Millî Edebiyat Dönemi'nden bir hikâyedir. Konuşmada bir Dede Korkut hikâyesini canlandırırsın, yazmada dinlediğin hikâyeyi şiire dönüştürürsün.

10. Sınıf Edebiyat Dil Bilgisi Konuları

10. sınıf dil bilgisi konuları isim, sıfat ve tamlamalar; zamir, edat, bağlaç ve ünlem; zarflar ve fiillerdir. Bu konular ayrı bir ünite olarak değil, her temada okunan metinler üzerinden çalışılır. MEB programına göre dağılım şöyledir:

  • Sözün Ezgisi: isimler ve sıfatlar, isim tamlamaları ve sıfat tamlamaları (koşuk ve ara metinler üzerinden)
  • Kelimelerin Ritmi: zamir, edat, bağlaç ve ünlem türündeki kelimeler ve işlevleri (gazel üzerinden)
  • Dünden Bugüne: cümleyi zaman, yer-yön gibi yönlerden tamamlayan zarflar
  • Nesillerin Mirası: incelenen metinlerdeki fiiller

Yazma çalışmalarında dilin doğru kullanımına, yazım ve noktalama kurallarına dikkat edilir.

10. Sınıf Edebiyat 1. Dönem Konuları

10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. dönem konuları Sözün Ezgisi ve Kelimelerin Ritmi temalarıdır. ÖDSGM'nin 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosunda da bu iki tema yer alır.

MEB'in 2026-2027 taslak yıllık planına göre Sözün Ezgisi 14 Eylül–13 Kasım arasında işlenir. Kelimelerin Ritmi, 16–20 Kasım ara tatilinden sonra 23 Kasım'da başlar ve Ocak ortasına kadar sürer. Plan taslak olduğu için okulundaki sıralama için öğretmeninin planını takip et.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ortak Yazılı: 12 Kasım 2026

10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. dönem 1. yazılısı, 12 Kasım 2026 Perşembe günü ülke geneli ortak yazılı sınav olarak yapılacak. Tarih, ÖDSGM'nin 2026-2027 ülke geneli ortak yazılı sınav takviminde yer alıyor.

MEB'in duyurusuna göre bu sınavlarda cevabı senin oluşturacağın açık uçlu sorular kullanılacak. Sonuçlara göre öğrenci toplu listeleri yayımlanmayacak, okullar ve sınıflar arasında karşılaştırmalı veri oluşturulmayacak.

Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'ne göre Türk Dili ve Edebiyatı sınavları dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini ölçmek için yazılı ve uygulamalı yapılır; ülke geneli ortak yazılıda uygulamalı kısmı okul yapar ve iki sınav birlikte değerlendirilir.

Sınav kapsamı: ÖDSGM tablosuna göre 12 Kasım sınavının konu-soru dağılımı, sınav öncesinde yayımlanacak kılavuzla açıklanacak. Taslak plana göre 12 Kasım'a kadar Sözün Ezgisi teması işlenir; ancak taslak plandaki tema sırası sınav kapsamını belirlemez. Kesin kapsam için kılavuzu ve öğretmeninin duyurularını takip et.

1. dönem 2. yazılı ise okul genelinde ortak yapılır. ÖDSGM'ye göre okuldaki zümre öğretmenleri tablodaki 5 senaryodan birini seçer. Senaryoların hepsinde Sözün Ezgisi temasının okuma çıktılarından ve Kelimelerin Ritmi temasının okuma ve yazma çıktılarından sorular bulunur.

Ortak Yazılıya Nasıl Hazırlanılır?

Sorular açık uçlu olacağı için metni anlamak kadar düşünceni yazıyla gerekçelendirmek de önemlidir. Şu dört adımı uygulayabilirsin:

1
Türleri karşılaştırma tablosuyla çalış

Koşuk, türkü, koşma ve ninniyi konu, yapı, ahenk ve söyleyici açısından bir tabloda karşılaştır. Program da bu temada karşılaştırma tablosu ve T diyagramı gibi araçlar önerir.

2
Ahenk unsurlarını metinde işaretle

Bir türkü veya koşma seç; ezgi, ritim ve ahengi sağlayan tekrarları, ses benzerliklerini işaretle ve metne katkısını bir cümleyle yaz.

3
Dil bilgisini metin içinde tekrar et

Okuduğun metindeki isim ve sıfatları, isim ve sıfat tamlamalarını bul. Her birinin anlama ne kattığını kısaca açıkla.

4
Cevabını yazarak prova et

Kendine açık uçlu sorular sor ve cevabını tam cümlelerle yaz. Yazım ve noktalama kurallarını kontrol et; yanlışlarını ayrı bir yere not al.

Derslig'de 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı

Derslig'deki 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders sayfası, programdaki 4 temaya göre düzenlenmiştir. Örneğin Sözün Ezgisi sayfasında koşuk, koşma, türkü, ninni, masal, isim-sıfat-tamlamalar ve yazım kuralları başlıkları yer alır. Bu başlıklarda interaktif konu anlatımı, derinleşme antrenmanı ve kavram yürüyüşü; çoğunda ayrıca test bulunur.

Temalara doğrudan gitmek için: Sözün Ezgisi, Kelimelerin Ritmi, Dünden Bugüne ve Nesillerin Mirası.

Sıkça Sorulan Sorular

10. sınıf edebiyat konuları neler? (2026-2027)
10. sınıf edebiyat konuları Maarif Modeli programında 4 temada toplanır: Sözün Ezgisi (koşuk, türkü, koşma, ninni, masal), Kelimelerin Ritmi (gazel, kaside, saf şiir, söyleşi), Dünden Bugüne (destan, mesnevi, halk hikâyesi, fabl) ve Nesillerin Mirası (Dede Korkut hikâyeleri, Tanzimat, Servetifünun, Fecriati ve Millî Edebiyat dönemlerinden metinler).
10. sınıf Türkçe konuları neler?
Lisede Türkçe ve edebiyat konuları Türk Dili ve Edebiyatı dersinde işlenir; MEB'in ortak yazılı tablolarında da Türkçe temel eğitim, Türk Dili ve Edebiyatı ortaöğretim dersi olarak yer alır. 10. sınıfta dil bilgisi konuları isim, sıfat ve tamlamalar; zamir, edat, bağlaç ve ünlem; zarflar ve fiillerdir.
10. sınıf dil bilgisi konuları neler?
10. sınıf dil bilgisi konuları temalara dağılmıştır: Sözün Ezgisi'nde isim, sıfat ve tamlamalar; Kelimelerin Ritmi'nde zamir, edat, bağlaç ve ünlem; Dünden Bugüne'de zarflar; Nesillerin Mirası'nda fiiller. Bu konular ayrı bir ünite olarak değil, okunan metinler üzerinden çalışılır.
10. sınıf edebiyat ortak yazılısı ne zaman, hangi konulardan?
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ülke geneli ortak yazılısı 12 Kasım 2026 Perşembe günü yapılacak. Konu-soru dağılımı sınav öncesinde yayımlanacak kılavuzla açıklanacak; MEB'in taslak planına göre bu tarihe kadar Sözün Ezgisi teması işlenir, ancak taslak plandaki tema sırası sınav kapsamını belirlemez.
10. sınıf edebiyatın ilk konusu nedir?
10. sınıf edebiyatın ilk konusu, Sözün Ezgisi temasında koşuk ve türkü türündeki metinlerin okunup incelenmesidir. Taslak plana göre ilk üç hafta bu metinler ve ara metinler (koşma, ninni) okunur; ardından şiir dinletisi, masal dinleme/izleme ve film şeridi yazma çalışmaları gelir.

Kaynakça

  • MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli — Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı, 10. sınıf temaları: tymm.meb.gov.tr (tema sayfalarındaki ders saatleri, metin türleri, dil bilgisi çalışmaları ve anahtar kavramlar)
  • MEB TYMM, Ortaöğretim Taslak Çerçeve Yıllık Planları 2026-2027 (Türk Dili ve Edebiyatı): tymm.meb.gov.tr
  • MEB, "2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler" konulu genelge haberi (19 Ağustos 2025): meb.gov.tr
  • MEB, "Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi Belli Oldu" (10 Eylül 2026): meb.gov.tr
  • MEB ÖDSGM, 2026-2027 Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi: odsgm.meb.gov.tr
  • MEB ÖDSGM, 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027): odsgm.meb.gov.tr
  • MEB ÖDSGM, "Birinci Dönem Ortak Yazılı Sınavlarının Konu-Soru Dağılım Tabloları Yayımlandı" (10 Eylül 2026): odsgm.meb.gov.tr
  • MEB, Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği (madde 5/1-ı): meb.gov.tr

Son güncelleme: 18 Ekim 2026