OYSS Öğretmen İçin Ne Anlama Geliyor?

Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), okul geneli ortak yazılıların hazırlanması ve sonuçlarının incelenmesi için kullanılan MEB sistemidir. Öğretmen açısından temel iş, zümrenin seçtiği senaryoyu doğru sorular, puanlama anahtarı ve soru bazlı değerlendirmeyle birleştirmektir.

MEB'in 2026 tarihli uygulama kılavuzunda sistemin açılış tarihi 26 Ekim 2026 olarak belirtiliyor. Bu rehber, 25 Ekim itibarıyla yayımlanmış kılavuzu esas alır.

Amacımız öğrenciye bütün konu listesini yeniden anlatmak değil, öğretmenin hazırlık sırasında vereceği kararları düzenlemek. Ailelere yönelik açıklama için OYSS veli rehberini ayrıca paylaşabilirsiniz.

Öne Çıkan Başlıklar:

 

Önce Sınıfı, Dersi ve Sınav Türünü Kontrol Edin

OYSS kapsamı ile ülke geneli ortak yazılı takvimi aynı şey değildir. Kılavuz, ortaokulda 5, 6 ve 7; lisede 9, 10 ve 11. sınıflarda belirtilen dersleri kapsar. Ancak 7 ve 11. sınıf İngilizce kapsam dışındadır.

Bu nedenle ilk kontrolünüz “Okulum hangi gün sınav yapacak?” sorusundan önce gelmeli. Önünüzdeki belgenin doğru sınıfa, derse, öğretim yılına ve yazılıya ait olduğunu kontrol edin. Geçmiş yılın dosyasının bilgisayarınızda bulunması, bu yıl için kullanılabileceği anlamına gelmez.

Ülke Geneli Sınav Sınıf ve Ders Tarih
1. dönem 1. yazılı 6. sınıf Matematik 11 Kasım 2026
1. dönem 1. yazılı 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 12 Kasım 2026
1. dönem 2. yazılı 7. sınıf Türkçe 5 Ocak 2027
1. dönem 2. yazılı 9. sınıf Matematik 6 Ocak 2027

Bu tablo, ODSGM'nin ülke geneli takviminden alınmıştır. Okul geneli OYSS derslerinin tarihleri için kaynakçadaki ayrı uygulama takvimini kullanın. İki belgeyi birleştirerek bütün sınıflara aynı sınav gününü vermeyin.

Zümre toplantısında tek bir güncel kaynak dosyası üzerinde çalışmak yararlıdır. Dosyanın yanına sınıf, ders ve yazılı bilgisini yazın. Böylece soru yazan öğretmenle sınav kâğıdını kontrol eden öğretmen aynı kapsamı esas alır.

Senaryoyu Kaydetmeden Önce Neleri Netleştirmelisiniz?

Senaryo, sınavda hangi öğrenme çıktısından kaç soru sorulacağını gösteren alternatif dağılımdır. Zümrenin seçimi yalnız bir senaryo numarasını işaretlemekten ibaret değildir. Seçilen kapsamın sınıftaki öğretimle ve hazırlanacak sorularla tutarlı olması gerekir.

Önce dersin güncel konu-soru dağılım tablosunu açın. Her öğrenme çıktısının ifadesini okuyun ve işlediğiniz içerikle karşılaştırın. Benzer görünen iki ifadenin aynı beceriyi ölçtüğünü varsaymayın.

Örneğin bir öğrencinin kuralı söylemesi ile o kuralı yeni bir durumda kullanması farklı kanıtlar verir. Soru yazarken öğrenciden hangi işlemi veya açıklamayı beklediğinizi önceden belirleyin. Ardından sorunun gerçekten bu kanıtı üretip üretmediğini inceleyin.

Kayıt Öncesi Önemli Kontrol: Kılavuza göre “Senaryoyu Kaydet” sonrasında senaryo, soru kaynağı ve güçlük seçimleri değiştirilemez. Bu aşamayı nihai sınav kâğıdının kaydıyla karıştırmayın.

Kaydetmeden önce seçimleri başka bir zümre öğretmenine sesli olarak özetlemek işe yarar. “Bu soruda öğrenciden ne bekliyoruz?” sorusuna ortak cevap verebiliyor musunuz? Cevap belirsizse sorunun kaynağını seçmeden önce ölçme amacını netleştirin.

Seçilen senaryonun öğrencilere sınav öncesinde duyurulması da hazırlığın parçasıdır. Duyuruda ders, sınıf ve yazılı bilgisi açık olmalı. Öğrenciden bütün senaryoları aynı anda çözmesini istemek yerine okulunuzun açıkladığı kapsamı anlaşılır biçimde gösterin.

OYSS Soru Havuzu ve Zümrenin İki Sorusu Nasıl Ayrılır?

OYSS'de her sınav için toplam iki soruyu zümre hazırlar, diğer sorular Bakanlığın havuzundan gelir. Kılavuza göre havuz sınavdan dört gün önce açılır. Havuzdan gelen en fazla iki soru gerekçelendirilerek değiştirilebilir.

Bu iki farklı “iki soru” bilgisini birbirine karıştırmayın. Zümrenin hazırladığı sorularla havuzdan değiştirebileceği sorular farklı işlem adımlarıdır. Her öğrenme çıktısı için ayrıca ikişer soru yazılması gerektiği sonucunu çıkarmayın.

Kendi sorularınızı yazarken cevabı da aynı anda hazırlayın. Beklenen cevapta yalnız sonucu değil, puan verilecek düşünme veya işlem adımlarını belirleyin. Öğrencinin doğru bir alternatif çözüm üretmesi durumunda nasıl değerlendirme yapacağınızı konuşun.

Sonra soruyu bir meslektaşınızdan çözmesini isteyin. Öğrenciden beklediğiniz açıklama, soru kökünden anlaşılabiliyor mu? Verilen bilgi yeterli mi? Gereksiz bir sözcük veya çizim, ölçmek istediğiniz becerinin önüne geçiyor mu?

Havuz sorularını da aynı dikkatle inceleyin. Gerekçe yazarken sorunun bilimsel doğruluğu, açıklığı ve seçilen öğrenme çıktısıyla ilişkisi üzerinden düşünün. Yalnız sorunun size kolay veya zor görünmesine dayanarak karar vermeyin.

Kılavuzdaki hazırlık akışında kaydedilen soru ve cevaplar için “Düzenle” adımı bulunur. Bu olanak, daha önce kaydedilmiş senaryonun da değiştirilebileceği anlamına gelmez. Bir düzeltmenin hangi aşamada yapıldığını kontrol ederek ilerleyin.

Puanlama Anahtarı ve Sınav Kâğıdını Birlikte İnceleyin

Puanlama anahtarı, aynı cevabın farklı öğretmenlerce tutarlı değerlendirilmesini destekler. Kılavuz, soru puanlarının sistemin tanımladığı aralıkta verilmesini ve toplamın 100 olmasını ister. Bu nedenle zümrenin puan belirleme yetkisini sınırsız bir seçim gibi yorumlamayın.

Kontrol sırasında sorunun tam puanlı cevabıyla yetinmeyin. Kısmen doğru bir cevapta hangi bölümün puan alacağını konuşun. Eksik açıklama, doğru yöntemle yapılan işlem hatası ve yanlış yöntemi birbirinden ayıran örnekler hazırlayabilirsiniz.

Bu örnekleri gerçek öğrenci adlarıyla tutmanıza gerek yoktur. Kurgusal cevaplar üzerinden ortak değerlendirme yapmak da görüş ayrılıklarını görünür kılar. Amaç, öğrencinin kâğıdını okurken ilk kez puanlama ölçütü belirlememektir.

Sınav kâğıdında cevap alanını beklenen yanıtla karşılaştırın. Uzun bir gerekçe istediğiniz soruya kısa bir boşluk bırakmak öğrencinin cevabını sınırlar. Çizim gereken yerde uygun alan bulunup bulunmadığını da kontrol edin.

Kılavuzda sınav kâğıdı en fazla dört sayfa olarak düzenlenir. Nihai kâğıt kaydedildiğinde üzerinde değişiklik yapılamaz. Bu yüzden önizlemede soru sırasını, cevap alanlarını ve sayfa akışını birlikte inceleyin.

Bir kontrolü ekranda, diğerini mümkünse basılı taslak üzerinde yapmak yararlı olabilir. Sayfa geçişinde bölünen soru, okunmayan simge veya yetersiz boşluk böyle daha kolay fark edilir. Sonuçta kontrol edilen belgeyle çoğaltılan belgenin aynı sürüm olduğundan emin olun.

Soru Bazlı Sonuçları Öğretim Planına Nasıl Dönüştürürsünüz?

Kılavuza göre öğretmen, her sorunun puanını sınav kâğıdındaki sırayla uyumlu biçimde e-Okul'a girer. Doğru toplam, yanlış sırayla girilmiş soru puanlarının yerini tutmaz. Bu nedenle toplam puanla birlikte soru sırasını da kontrol edin.

Sonuçları okurken yalnız sınıf ortalamasına bakmayın. Aynı soruda farklı öğrencilerin hangi aşamada zorlandığını inceleyin. Bir öğrenci yönergeyi anlamamış, bir diğeri gerekli bilgiyi hatırlayamamış olabilir.

Öğretim kararı bu ayrımdan sonra gelir. Yönergeyi anlamayan öğrenciyle soruyu yeniden ifade edebilirsiniz. Konuyu bilen fakat açıklama kuramayan öğrenciye gerekçesini küçük adımlarla yazdırabilirsiniz.

Bu öneriler bir başarı garantisi veya zorunlu ders planı değildir. Sınıfınızın ihtiyacına göre kullanabileceğiniz örneklerdir. Yeni bir örnekte öğrencinin aynı beceriyi gösterebilmesini izlemek, seçtiğiniz desteğin işe yarayıp yaramadığını anlamanıza yardım eder.

Farklı ölçme araçlarını da aynı adla sunmayın. Ders Başarı Takibi rehberi, ayrı bir Derslig uygulamasını anlatır. Derslig raporlarının OYSS veya e-Okul ile aynı sistem olduğu sonucu çıkarılmaz.

Zümre İçin Kısa Son Kontrol Listesi

Zümrenin son kontrolü, kapsamdan çoğaltılacak kâğıda uzanan bütün zinciri birlikte görmelidir. Aşağıdaki listeyi kendi hazırlık toplantınıza uyarlayabilirsiniz.

  • Doğru sınıf, ders ve yazılı belgesini birlikte kontrol edin.
  • Senaryo ile ölçülecek öğrenme çıktılarını eşleştirin.
  • Zümrenin hazırladığı soruları cevap anahtarıyla birlikte okuyun.
  • Güçlük ve puan seçimlerini kayıt öncesinde gözden geçirin.
  • Önizlemedeki soru sırasını ve cevap alanlarını inceleyin.
  • Çoğaltılacak sürümü ve sınav gizliliğini koruyun.
  • Değerlendirme sonrasında öğrenciye verilecek somut dönütü planlayın.

Öğrencilerinizi desteklemek için Derslig interaktif yazılılar sayfasını da inceleyebilirsiniz. Bunu resmî sınavın aynısı veya MEB tarafından onaylanmış soru havuzu diye tanıtmayın. Kullanacağınız içeriğin kapsamını ayrıca kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

OYSS kılavuzu nereden indirilir?
Güncel uygulama kılavuzu MEB'in resmî sitesinde PDF olarak yayımlanmıştır. Kaynakçadaki resmî bağlantıyı kullanabilirsiniz. Bilgisayarınızdaki eski kopyayla çalışmadan önce belge adını ve sürümünü kontrol edin.
OYSS soru havuzu ne zaman açılır?
Kılavuza göre soru havuzu ilgili sınavdan dört gün önce öğretmenlerin kullanımına açılacak. Bu süreyi sistemin genel açılış tarihiyle karıştırmayın. Sınıf ve dersin sınav tarihini ayrı takvimden kontrol edin.
Zümre kaç soru hazırlayacak?
Zümre her sınav için toplam iki açık uçlu soru ve puanlama anahtarı hazırlayacak. Kalan sorular Bakanlığın soru havuzundan gelecek. Her öğrenme çıktısı için ayrıca ikişer soru gerektiği anlamı çıkarılmaz.
Kaydedilen senaryo sonradan değiştirilebilir mi?
Kılavuz, senaryo kaydından sonra senaryo, soru kaynağı ve güçlük seçimlerinin değiştirilemeyeceğini belirtir. Soru düzenleme aşaması ile nihai sınav kâğıdı kaydı ayrı adımlardır. İşlem yapmadan önce hangi aşamada olduğunuzu kontrol edin.
7. sınıf İngilizce OYSS kapsamında mı?
Hayır, kılavuzda 7 ve 11. sınıf İngilizce dersleri OYSS kapsamının dışında tutulmuştur. Bu bilgi, ilgili derslerde hiçbir sınav yapılmayacağı anlamına gelmez.

Kaynakça

Son güncelleme: 25 Ekim 2026.