OYSS Öğretmen İçin Ne Anlama Geliyor?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), okul geneli ortak yazılıların hazırlanması ve sonuçlarının incelenmesi için kullanılan MEB sistemidir. Öğretmen açısından temel iş, zümrenin seçtiği senaryoyu doğru sorular, puanlama anahtarı ve soru bazlı değerlendirmeyle birleştirmektir.
MEB'in 2026 tarihli uygulama kılavuzunda sistemin açılış tarihi 26 Ekim 2026 olarak belirtiliyor. Kılavuz, sisteme EBA (eba.gov.tr) üzerinden girileceğini söyler: Zümre başkanı EBA'ya güvenli giriş yöntemlerinden biriyle girer ve ana sayfadaki OYSS bağlantısını seçer. Öğretmenler giriş yapamazsa okul yöneticileri de EBA üzerinden sisteme erişebilir.
Amacımız öğrenciye bütün konu listesini yeniden anlatmak değil, öğretmenin hazırlık ve değerlendirme sırasında vereceği kararları düzenlemek. Ailelere yönelik açıklama için OYSS veli rehberini ayrıca paylaşabilirsiniz.
Öne Çıkan Başlıklar:
- Kapsam ve Takvim Kontrolü
- Senaryoyu Kaydetmeden Önce
- Soru Havuzu ve Zümrenin İki Sorusu
- OYSS Örnek Soruları İçin Resmî Kaynaklar
- Puanlama Anahtarı ve Sınav Kâğıdı
- Soru Bazlı Sonuçlardan Öğretim Planına
- Zümre İçin Son Kontrol Listesi
- Sıkça Sorulan Sorular
Önce Sınıfı, Dersi ve Sınav Türünü Kontrol Edin
OYSS kapsamı ile ülke geneli ortak yazılı takvimi aynı şey değildir. Kılavuz, ortaokulda 5, 6 ve 7; lisede 9, 10 ve 11. sınıflarda belirtilen dersleri kapsar. Ancak 7 ve 11. sınıf İngilizce kapsam dışındadır.
Bu nedenle ilk kontrolünüz “Okulum hangi gün sınav yapacak?” sorusundan önce gelmeli. Önünüzdeki belgenin doğru sınıfa, derse, öğretim yılına ve yazılıya ait olduğunu kontrol edin. Geçmiş yılın dosyasının bilgisayarınızda bulunması, bu yıl için kullanılabileceği anlamına gelmez.
| Ülke Geneli Sınav | Sınıf ve Ders | Tarih | Durum |
|---|---|---|---|
| 1. dönem 1. yazılı | 6. sınıf Matematik | 11 Kasım 2026 | Uygulandı |
| 1. dönem 1. yazılı | 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı | 12 Kasım 2026 | Uygulandı |
| 1. dönem 2. yazılı | 7. sınıf Türkçe | 5 Ocak 2027 | Sırada |
| 1. dönem 2. yazılı | 9. sınıf Matematik | 6 Ocak 2027 | Sırada |
Tarihler ODSGM'nin ülke geneli takviminden, uygulama bilgisi ODSGM'nin sınav sonrası duyurusundan alınmıştır. Ülke geneli sınavların mazeret sınavı, ilgili kılavuza göre 25 Kasım 2026 Çarşamba günü yapılır. Okul geneli OYSS derslerinin tarihleri için kaynakçadaki ayrı uygulama takvimini kullanın. İki belgeyi birleştirerek bütün sınıflara aynı sınav gününü vermeyin.
Zümre toplantısında tek bir güncel kaynak dosyası üzerinde çalışmak yararlıdır. Dosyanın yanına sınıf, ders ve yazılı bilgisini yazın. Böylece soru yazan öğretmenle sınav kâğıdını kontrol eden öğretmen aynı kapsamı esas alır.
Senaryoyu Kaydetmeden Önce Neleri Netleştirmelisiniz?
Senaryo, sınavda hangi öğrenme çıktısından kaç soru sorulacağını gösteren alternatif dağılımdır. Zümrenin seçimi yalnız bir senaryo numarasını işaretlemekten ibaret değildir. Seçilen kapsamın sınıftaki öğretimle ve hazırlanacak sorularla tutarlı olması gerekir.
Önce dersin güncel konu-soru dağılım tablosunu açın. Her öğrenme çıktısının ifadesini okuyun ve işlediğiniz içerikle karşılaştırın. Benzer görünen iki ifadenin aynı beceriyi ölçtüğünü varsaymayın.
Örneğin bir öğrencinin kuralı söylemesi ile o kuralı yeni bir durumda kullanması farklı kanıtlar verir. Soru yazarken öğrenciden hangi işlemi veya açıklamayı beklediğinizi önceden belirleyin. Ardından sorunun gerçekten bu kanıtı üretip üretmediğini inceleyin.
Kaydetmeden önce seçimleri başka bir zümre öğretmenine sesli olarak özetlemek işe yarar. “Bu soruda öğrenciden ne bekliyoruz?” sorusuna ortak cevap verebiliyor musunuz? Cevap belirsizse sorunun kaynağını seçmeden önce ölçme amacını netleştirin.
Seçilen senaryonun öğrencilere sınav öncesinde duyurulması da hazırlığın parçasıdır. Duyuruda ders, sınıf ve yazılı bilgisi açık olmalı. Öğrenciden bütün senaryoları aynı anda çözmesini istemek yerine okulunuzun açıkladığı kapsamı anlaşılır biçimde gösterin.
OYSS Soru Havuzu ve Zümrenin İki Sorusu Nasıl Ayrılır?
OYSS'de zümre, seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısı için iki açık uçlu soru ve puanlama anahtarı hazırlar. Diğer sorular Bakanlığın havuzundan gelir. Kılavuza göre havuz sınavdan dört gün önce açılır. Havuzdan gelen en fazla iki soru gerekçelendirilerek değiştirilebilir.
Bu iki farklı “iki soru” bilgisini birbirine karıştırmayın. Zümrenin hazırladığı sorularla havuzdan değiştirebileceği sorular farklı işlem adımlarıdır. Her öğrenme çıktısı için ayrıca ikişer soru yazılması gerektiği sonucunu çıkarmayın.
Kendi sorularınızı yazarken cevabı da aynı anda hazırlayın. Beklenen cevapta yalnız sonucu değil, puan verilecek düşünme veya işlem adımlarını belirleyin. Öğrencinin doğru bir alternatif çözüm üretmesi durumunda nasıl değerlendirme yapacağınızı konuşun.
Sonra soruyu bir meslektaşınızdan çözmesini isteyin. Öğrenciden beklediğiniz açıklama, soru kökünden anlaşılabiliyor mu? Verilen bilgi yeterli mi? Gereksiz bir sözcük veya çizim, ölçmek istediğiniz becerinin önüne geçiyor mu?
Havuz sorularını da aynı dikkatle inceleyin. Gerekçe yazarken sorunun bilimsel doğruluğu, açıklığı ve seçilen öğrenme çıktısıyla ilişkisi üzerinden düşünün. Yalnız sorunun size kolay veya zor görünmesine dayanarak karar vermeyin.
Kılavuzdaki hazırlık akışında kaydedilen soru ve cevaplar için “Düzenle” adımı bulunur. Bu olanak, daha önce kaydedilmiş senaryonun da değiştirilebileceği anlamına gelmez. Bir düzeltmenin hangi aşamada yapıldığını kontrol ederek ilerleyin.
OYSS Örnek Soruları İçin Hangi Resmî Kaynaklara Bakılabilir?
OYSS örnek soruları için ODSGM'nin Öğrenme Etkinlikleri Seti'ne ve ülke geneli ortak yazılı soru kitapçıklarına bakabilirsiniz.
- Öğrenme Etkinlikleri Seti: ODSGM, setin ikinci bölümünü 11 Kasım 2026'da yayımladı. Duyuruya göre set 5, 6, 7, 9, 10 ve 11. sınıflarda 16 dersi kapsıyor ve 4.448 sorudan oluşuyor. Cevap anahtarlarına etkinliklerdeki karekodlarla ulaşılıyor.
- Ülke geneli sınav kitapçıkları: ODSGM, 6. sınıf Matematik ve 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı sınavlarının sabah ve öğle oturumu kitapçıklarını yayımladı. Kitapçıklarda cevaplar da bulunuyor.
Bu materyaller OYSS soru havuzunun kendisi değildir ve okulunuzun senaryosunun yerine geçmez. Onları zümrede soru kökü ve puanlama anahtarı yazımını tartışmak için kullanın.
Puanlama Anahtarı ve Sınav Kâğıdını Birlikte İnceleyin
Puanlama anahtarı, aynı cevabın farklı öğretmenlerce tutarlı değerlendirilmesini destekler. Kılavuz, soru puanlarının sistemin tanımladığı aralıkta verilmesini ve toplamın 100 olmasını ister. Bu nedenle zümrenin puan belirleme yetkisini sınırsız bir seçim gibi yorumlamayın.
Kontrol sırasında sorunun tam puanlı cevabıyla yetinmeyin. Kısmen doğru bir cevapta hangi bölümün puan alacağını konuşun. Eksik açıklama, doğru yöntemle yapılan işlem hatası ve yanlış yöntemi birbirinden ayıran örnekler hazırlayabilirsiniz.
Bu örnekleri gerçek öğrenci adlarıyla tutmanıza gerek yoktur. Kurgusal cevaplar üzerinden ortak değerlendirme yapmak da görüş ayrılıklarını görünür kılar. Amaç, öğrencinin kâğıdını okurken ilk kez puanlama ölçütü belirlememektir.
Sınav kâğıdında cevap alanını beklenen yanıtla karşılaştırın. Uzun bir gerekçe istediğiniz soruya kısa bir boşluk bırakmak öğrencinin cevabını sınırlar. Çizim gereken yerde uygun alan bulunup bulunmadığını da kontrol edin.
Kılavuzda sınav kâğıdı en fazla dört sayfa olarak düzenlenir. Nihai kâğıt kaydedildiğinde üzerinde değişiklik yapılamaz. Bu yüzden önizlemede soru sırasını, cevap alanlarını ve sayfa akışını birlikte inceleyin.
Bir kontrolü ekranda, diğerini mümkünse basılı taslak üzerinde yapmak yararlı olabilir. Sayfa geçişinde bölünen soru, okunmayan simge veya yetersiz boşluk böyle daha kolay fark edilir. Sonuçta kontrol edilen belgeyle çoğaltılan belgenin aynı sürüm olduğundan emin olun.
Soru Bazlı Sonuçları Öğretim Planına Nasıl Dönüştürürsünüz?
Kılavuza göre öğretmen, her sorunun puanını sınav kâğıdındaki sırayla uyumlu biçimde e-Okul'a girer. Doğru toplam, yanlış sırayla girilmiş soru puanlarının yerini tutmaz. Bu nedenle toplam puanla birlikte soru sırasını da kontrol edin.
Soru bazlı puanlar girildikten sonra OYSS öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analiz üretir. Kılavuza göre ders öğretmeni bireysel başarı oranlarını, sınıf ortalamasını ve öğrenme çıktılarına ilişkin raporları sistemde görüntüleyebilir.
14 Kasım 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği değişikliği de bu adımı vurgular. Uygulamalı sınavlar hariç, birden fazla şubede okutulan derslerin sınavlarının ortak yapılması esastır ve bu sınavlar şube ile sınıf bazında analiz edilir. Eksiklik görülen öğrencilerin durumu ders öğretmeni ve zümre tarafından yeniden değerlendirilir. Sonuçlar öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama, karşılaştırma ya da kıyaslama amacıyla kullanılamaz.
Sonuçları okurken yalnız sınıf ortalamasına bakmayın. Aynı soruda farklı öğrencilerin hangi aşamada zorlandığını inceleyin. Bir öğrenci yönergeyi anlamamış, bir diğeri gerekli bilgiyi hatırlayamamış olabilir.
Öğretim kararı bu ayrımdan sonra gelir. Yönergeyi anlamayan öğrenciyle soruyu yeniden ifade edebilirsiniz. Konuyu bilen fakat açıklama kuramayan öğrenciye gerekçesini küçük adımlarla yazdırabilirsiniz.
Bu öneriler bir başarı garantisi veya zorunlu ders planı değildir. Sınıfınızın ihtiyacına göre kullanabileceğiniz örneklerdir. Yeni bir örnekte öğrencinin aynı beceriyi gösterebilmesini izlemek, seçtiğiniz desteğin işe yarayıp yaramadığını anlamanıza yardım eder.
Geçerli mazereti okul müdürlüğünce kabul edilen öğrencileri mazeret sınavı takvimine alın. Kılavuza göre OYSS mazeret sınavları, okul müdürlüğünün planlamasıyla 23–27 Kasım 2026 arasında zümre tarafından OYSS üzerinden yapılır. Mazeret sınavına da geçerli mazeretle katılamayan öğrencinin sınavı, mazeretinin bittiği tarihi izleyen beş iş günü içinde ders öğretmenince yapılır.
Türkçe, Türk Dili ve Edebiyatı ile yabancı dil öğretmenleri için bir ek not var. Değişen yönetmeliğe göre bu derslerin sınavları yazılı ve uygulamalı olarak yapılır. Ülke geneli ortak yazılı yapılan derste uygulamalı kısım okulda yapılır ve iki sınav birlikte değerlendirilir.
Farklı ölçme araçlarını da aynı adla sunmayın. Ders Başarı Takibi rehberi, ayrı bir Derslig uygulamasını anlatır. Derslig raporlarının OYSS veya e-Okul ile aynı sistem olduğu sonucu çıkarılmaz.
Zümre İçin Kısa Son Kontrol Listesi
Zümrenin son kontrolü, kapsamdan çoğaltılacak kâğıda ve sonuç analizine uzanan bütün zinciri birlikte görmelidir. Aşağıdaki listeyi kendi toplantınıza uyarlayabilirsiniz.
- Doğru sınıf, ders ve yazılı belgesini birlikte kontrol edin.
- Senaryo ile ölçülecek öğrenme çıktılarını eşleştirin.
- Zümrenin hazırladığı soruları cevap anahtarıyla birlikte okuyun.
- Güçlük ve puan seçimlerini kayıt öncesinde gözden geçirin.
- Önizlemedeki soru sırasını ve cevap alanlarını inceleyin.
- Çoğaltılacak sürümü ve sınav gizliliğini koruyun.
- Soru puanlarını e-Okul'a kâğıttaki sırayla girin.
- Mazeret sınavına girecek öğrencileri 23–27 Kasım planına alın.
- Değerlendirme sonrasında öğrenciye verilecek somut dönütü planlayın.
Öğrencilerinizi desteklemek için Derslig interaktif yazılılar sayfasını da inceleyebilirsiniz. Bunu resmî sınavın aynısı veya MEB tarafından onaylanmış soru havuzu diye tanıtmayın. Kullanacağınız içeriğin kapsamını ayrıca kontrol edin.
Sıkça Sorulan Sorular
OYSS kılavuzu nereden indirilir?
OYSS soru havuzu ne zaman açılır?
OYSS örnek soruları nereden bulunur?
Zümre kaç soru hazırlayacak?
Kaydedilen senaryo sonradan değiştirilebilir mi?
7. sınıf İngilizce OYSS kapsamında mı?
Kaynakça
- Millî Eğitim Bakanlığı, Ortak Yazılı Sınav Sistemi Uygulama Kılavuzu, 2026.
- Millî Eğitim Bakanlığı, Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Uygulama Takvimi, 2026-2027.
- ODSGM, 2026-2027 Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi.
- ODSGM, 2026-2027 Ülke Geneli 1. Dönem 1. Ortak Yazılı Sınavlar Kılavuzu.
- ODSGM, Ülke Geneli 1. Dönem 1. Ortak Yazılı Sınavları Eş Zamanlı Olarak Gerçekleştirildi, Kasım 2026.
- ODSGM, Öğrenme Etkinlikleri Seti'nin İkinci Bölümü Yayımlandı, 11 Kasım 2026.
- Resmî Gazete, Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 14 Kasım 2026, Sayı 33430.
Son güncelleme: 16 Kasım 2026.