Öğretmen “Bu dönem bir performans ödevi, yıl içinde de bir proje hazırlayacaksınız.” dedi. Aklına hemen sorular geldi: Konuyu nasıl seçeceğim, nereden başlayacağım, bu çalışma notumu ne kadar etkileyecek?
Proje, öğretmen rehberliğinde seçtiğin bir konuyu araştırıp özgün bir ürüne dönüştürdüğün çalışmadır. Performans çalışması ise dersin öğretim programındaki becerileri yazılı, sözlü ya da uygulamalı olarak gösterdiğin, öğretmen gözetiminde yapılan bireysel veya grup çalışmasıdır.
Bu yazıda proje ile performans çalışmasının farkını, puanın dönem puanına nasıl girdiğini resmî yönetmelik maddeleriyle göreceksin. Konu seçiminden teslime kadar adım adım bir yol ve öğretmenlerin kullandığı dereceli puanlama anahtarına bir örnek de bulacaksın.
Öne Çıkan Başlıklar:
- Proje ve Performans Ödevi Arasındaki Fark
- Proje ve Performans Puanı Dönem Puanını Nasıl Etkiler?
- Proje Konusu Nasıl Seçilir?
- Adım Adım Proje ve Performans Ödevi Hazırlama
- Dereceli Puanlama Anahtarı Nasıl Okunur?
- Teslim, Gecikme ve İtiraz Kuralları
- Sık Yapılan Hatalar
- Sıkça Sorulan Sorular
Proje ve Performans Ödevi Arasındaki Fark
Proje, senin seçtiğin bir konuda araştırıp ortaya özgün bir ürün koyduğun, yıl boyunca en az bir kez yaptığın çalışmadır. Performans çalışması ise lisede her dönem her dersten verilen, dersin becerilerini gösterdiğin daha kısa görevdir. Ortaokul yönetmeliğinde “performans çalışması” adıyla ayrı bir puan yoktur. Sınav dışındaki puanlar proje puanı ile ders etkinliklerine katılım puanıdır.
| Kademe | Proje | Sınav dışı diğer puanlar |
|---|---|---|
| İlkokul (1–4. sınıf) | Puanla değerlendirilen proje yok | Başarı etkinliklere katılım, gözlem formları ve oyun temelli değerlendirmelerle izlenir |
| Ortaokul (5–8. sınıf) | Ders yılında istediğin bir veya daha çok dersten en az bir proje | Her dönem her derste 2 ya da 3 ders etkinliklerine katılım puanı |
| Lise (9–12. sınıf) | Her ders yılında en az bir dersten proje | Her dönem her dersten iki performans puanı |
Ortaokulda katılım puanı sayısı dersin haftalık saatine bağlıdır: Haftalık 2 saat ve daha az olan derslerde 2, daha fazla olanlarda 3 puan verilir. Okulunda “performans ödevi” denen çalışmanın hangi puana işlendiğini ders öğretmenine sormak en doğru yoldur.
Lisede İki Performans Puanı Neye Göre Verilir?
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğine göre performans puanlarından biri dönem içinde yapılan performans çalışmasına verilir. Diğeri ünite veya temaya bağlı performans görevleri, okuryazarlık ve kitap okuma, derse hazırlık, devam, aktif katılım ve örnek davranışlara göre verilir. Zümre kararıyla bir performans puanı daha eklenebilir.
Proje ve Performans Puanı Dönem Puanını Nasıl Etkiler?
Sınav dışındaki çalışmalar dönem puanının küçük bir parçası değildir. Hesaplama yöntemi kademeye göre değişir.
Ortaokulda Dönem Puanı
Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 27. maddesine göre önce proje puanlarının ortalaması ile katılım puanlarının ortalaması toplanıp ikiye bölünür. Çıkan sonuç, birinci ve ikinci sınav puanıyla toplanıp üçe bölünür. Yani proje yapılan derste proje ve katılım puanları birlikte, bir sınav kadar ağırlık taşır.
Lisede Dönem Puanı
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 51. maddesine göre bir dersin dönem puanı; sınavlardan alınan puanların, performans çalışması puanlarının ve varsa proje puanının aritmetik ortalaması alınarak belirlenir. Yani lisede performans ve proje puanları da yazılılar gibi doğrudan dönem puanına girer.
Ortalamanın e-Okul'da hangi gruplamayla hesaplandığı okulunda farklı görünebilir. Kesin hesabı ders öğretmenine sorman en doğrusudur.
Dönem puanları da takdir ve teşekkür belgesine giden ortalamayı oluşturur. Belge şartlarını Takdir ve Teşekkür Belgesi Kaç Puanla Alınır? yazımızda ayrıntılı bulabilirsin.
Proje Konusu Nasıl Seçilir?
İyi proje konusu geniş bir alan değil, cevaplanabilir bir sorudur. “Su kirliliği” bir alandır. “Okulumuzun musluklarından bir günde ne kadar su boşa akıyor?” ise araştırılabilir bir sorudur. Konu seçerken şu dört soruyu sor:
- Bu konu dersin öğretim programındaki bir üniteyle bağlantılı mı?
- Verisini kendim toplayabilir ya da güvenilir kaynaktan bulabilir miyim?
- Teslim tarihine kadar bitirebilecek kadar dar mı?
- Sonunda gösterebileceğim bir ürün (rapor, poster, model, sunum, video) çıkacak mı?
Lisede proje dersi öğrencinin talebiyle belirlenir; sınıf rehber öğretmeni, öğrencilerin proje taleplerini ilgi ve başarılarını gözeterek dersler arasında dengeli dağıtmaya özen gösterir. Ortaokulda ise projeyi hangi dersten yapacağını sen seçebilirsin. Her iki durumda da konuyu ders öğretmeninle netleştirmeden işe başlama.
- Fen: Bir ay boyunca Ay'ı gözlemleyip evre günlüğü tutmak (başlangıç için Ayın Evreleri Nelerdir ve Nasıl Oluşur?)
- Matematik: Okul kantininde bir haftada en çok satılan ürünleri tablo ve grafikle göstermek
- Sosyal bilgiler: Bir aile büyüğüyle mahallenin geçmişi üzerine sözlü tarih görüşmesi yapmak
- Türkçe: Sınıf için kitap önerilerinden oluşan kısa bir sesli tanıtım hazırlamak
- İngilizce: Sevdiğin bir yemeğin İngilizce tarif kartını hazırlayıp kısa bir sunum yapmak
Adım Adım Proje ve Performans Ödevi Hazırlama
Aşağıdaki adımlar hem dönem içi performans çalışmasında hem de yıllık projede işe yarar. Projede her adıma daha çok zaman ayırırsın.
Öğretmenin hangi ölçütlere puan vereceğini başta öğren. Teslim tarihini ve biçimini (dosya, poster, sunum) not et.
Konunu tek bir soruya indir ve öğretmeninle onaylat. Soru net olursa araştırman dağılmaz.
Teslim gününden geriye doğru say: Araştırma, ürün, yazım ve son kontrol için ayrı günler belirle. Son güne iş bırakma.
Ders kitabı, ansiklopedi, resmî kurum siteleri ve kendi gözlemin iyi başlangıçtır. Her bilginin nereden geldiğini aynı anda yaz.
Yönetmelikteki proje tanımı özgün düşünce üretmeyi ve yorum yapmayı öne çıkarır. Bulduğun bilgiyi kopyalamak yerine yorumla, kendi sonucunu yaz.
Teslimden önce her ölçüte kendin puan ver. Eksik kalan ölçütü tamamla, kaynakçayı ve kapak bilgilerini ekle.
Dereceli Puanlama Anahtarı Nasıl Okunur?
Dereceli puanlama anahtarı, çalışmayı ölçütlere bölen ve her ölçüt için düzey tanımları veren tablodur. Ortaöğretim yönetmeliği ölçme aracının özelliğine göre cevap anahtarı, dereceli puanlama anahtarı ya da kontrol listesi hazırlanmasını ister. Lisede ölçekleri ilgili alan zümresi belirler. Ortaokulda proje değerlendirmesinde kullanılan ölçekler bir yıl saklanır.
Aşağıdaki tablo bir öğretmenin kullanabileceği örnek bir anahtardır; ölçütler ve puanlar okuldan okula değişir.
| Ölçüt | Çok iyi | İyi | Geliştirilmeli |
|---|---|---|---|
| Araştırma sorusu (20) | Net ve araştırılabilir (20) | Anlaşılır ama geniş (12) | Belirsiz (5) |
| Kaynak kullanımı (20) | Çeşitli ve gösterilmiş (20) | Az ama gösterilmiş (12) | Gösterilmemiş (5) |
| İçerik ve yorum (30) | Doğru, özgün yorumlu (30) | Doğru, yorum az (18) | Hatalı veya kopya (8) |
| Ürün ve sunum (20) | Düzenli, anlaşılır (20) | Kısmen düzenli (12) | Dağınık (5) |
| Zamanında teslim (10) | Tarihinde (10) | — | — |
Öğretmenler için not: Anahtarı ödevle birlikte paylaşmak, öğrencinin neye puan verileceğini baştan görmesini sağlar. Grup çalışmasında bireysel katkıyı ayrı bir ölçütle değerlendirmek, puanın adil dağılmasına yardımcı olur.
Teslim, Gecikme ve İtiraz Kuralları
Teslim kuralları kademeye göre değişir: Ortaokulda teslim edilmeyen proje sıfır sayılır, lisede özürsüz teslim edilmeyen çalışma için e-Okul'a “G” işlenir. Özür, sonuç duyurusu ve itiraz kuralları aşağıdaki tabloda yer alıyor.
| Durum | Ortaokul | Lise |
|---|---|---|
| Teslim edilmezse | Proje puanı sıfır sayılır. | Özürsüz durumda e-Okul'a “G” işlenir ve ortalamaya dâhil edilir. |
| Özrü varsa | Veli gerekçeyi en geç 5 iş günü içinde okula yazılı bildirir; proje öğretmenin belirlediği sürede teslim edilir. | Özrü belgelenen öğrencinin performans çalışması veya projesi kabul edilir. |
| Sonuç duyurusu | Teslimden itibaren en geç 10 iş günü içinde e-Okul'a işlenir. | Teslimi izleyen 10 iş günü içinde duyurulur. |
| İnceleme ve itiraz | Proje değerlendirildikten sonra öğrenciye iade edilir. | Öğrenci isterse çalışma öğretmenle bir kez daha incelenir; veli 5 iş günü içinde yazılı itiraz edebilir. |
Lisede ders yılı içinde ulusal veya uluslararası yarışmalarda elde edilen başarılar, ilgili dersin proje veya performans çalışması olarak tam puanla değerlendirilir. 2026-2027 eğitim öğretim yılının 1. dönemi 22 Ocak 2027 Cuma günü sona erer; dönem puanlarının bu tarihten önce tamamlanacağını hesaba katarak planını erken kur.
Sık Yapılan Hatalar
- Konuyu fazla geniş seçmek: “Uzay” gibi bir başlık birkaç sayfada bitmez. Tek bir soruya indir.
- İnternetten hazır metin kopyalamak: Öğretmen yorum ve özgünlüğe puan verir. Kaynağı göster, metni kendin yaz.
- Puanlama anahtarına bakmamak: En çok puan getiren ölçütü atlamak, emek verdiğin ödevin puanını düşürür.
- Son geceye bırakmak: Teslim edilmeyen proje ortaokulda sıfır sayılır. Taslağı birkaç gün önceden bitir.
- Grup içinde iş bölümü yapmamak: Kimin neyi yapacağını yazılı olarak paylaşın.
Yazılılarda da puanını yükseltmek istiyorsan Yazılılardan Nasıl 100 Alınır? yazımıza göz atabilirsin. Öğretmenler sınav sonrası geri bildirim için Yazılı Sonrası Sınav Analizi rehberini kullanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Performans ödevi dönem notunu ne kadar etkiler?
Proje ödevi teslim edilmezse ne olur?
Ortaokulda performans ödevi var mı?
Proje hangi dersten yapılır?
Proje veya performans puanına itiraz edilebilir mi?
Kaynakça
- Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 26.07.2014/29072; son değişiklik RG 28.07.2026/33323), md. 4, 20, 22, 23, 25 ve 27. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19942&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 07.09.2013/28758; son değişiklik RG 03.07.2026/33299), md. 4, 43, 44, 45, 48, 49, 50 ve 51. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18812&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
- Millî Eğitim Bakanlığı, “2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Takvimi Açıklandı”, 13 Haziran 2026 (haber 41057). https://www.meb.gov.tr/2026-2027-egitim-ogretim-yili-calisma-takvimi-belli-oldu/haber/41057/tr
Son güncelleme: 13 Kasım 2026