LGS tercih süreci, 8. sınıfı bitiren öğrencinin hangi liseye yerleşeceğini belirleyen başvuru dönemidir. Tercihler e-Okul üzerinden ya da herhangi bir ortaokul müdürlüğünden yapılır ve yerel yerleştirme, merkezî yerleştirme ve pansiyonlu okullar olmak üzere üç grupta toplanır.

Bu rehberde tercih türlerini, tercih listesini nasıl kuracağınızı, onay ve nakil kurallarını ve sık yapılan hataları adım adım bulacaksınız. Bilgiler MEB'in tercih ve yerleştirme kılavuzuna dayanır; kurallar ve tarihler her yıl yeni kılavuzla kesinleşir.

Öne Çıkan Başlıklar:

 

LGS Tercih Süreci Nedir?

LGS tercih süreci, merkezî sınav sonuçları açıklandıktan sonra öğrencinin gitmek istediği liseleri sıraladığı dönemdir. Sınava giren de girmeyen de 8. sınıfı tamamlayan her öğrenci bu süreçte tercih yapar.

Tercih bir aile kararıdır. Veli araştırma ve destek rolünü üstlenir, son kararda ise öğrencinin ilgi alanları ve hedefleri belirleyici olmalıdır. MEB'in öğrenci ve veli kılavuzu da tercihlerin yalnız sınav puanına göre değil, öğrencinin ilgi alanları, güçlü yönleri ve hedefleri dikkate alınarak yapılmasını önerir.

Tercih Türleri Nelerdir?

LGS'de üç tercih grubu vardır ve toplamda en fazla 20 okul tercih edilebilir. Kılavuza göre önce yerel yerleştirme ekranından tercih yapılması zorunludur; yerel tercih yapılmazsa diğer iki ekran açılmaz.

Tercih grubu En fazla Neye göre yerleştirilir? Kimler tercih eder?
Yerel yerleştirme 5 okul İkamet adresi, OBP ve devamsızlık Bütün öğrenciler (zorunlu)
Merkezî yerleştirme 10 okul Merkezî sınav puanı Yalnız sınava giren öğrenciler
Pansiyonlu okullar 5 okul OBP ve 8. sınıf devamsızlığı İsteyen öğrenciler

Yerel Yerleştirme Tercihleri

Yerel yerleştirmede en fazla 5 okul seçilir ve ilk 3 tercih öğrencinin kendi kayıt alanından olmak zorundadır. Aynı okul türünden (Anadolu lisesi, mesleki ve teknik Anadolu lisesi, Anadolu imam hatip lisesi) en fazla 3 okul seçilebilir.

Tercih ekranında okullar üç renkle gösterilir:

  • Yeşil: İkamet adresinin bulunduğu kayıt alanındaki okullar.
  • Mavi: Komşu kayıt alanındaki okullar.
  • Kırmızı: Kayıt ve komşu kayıt alanı dışındaki diğer okullar.

Yerleştirme sırasıyla ikamet adresi, okul başarı puanı (OBP) ve özürsüz devamsızlık gün sayısına göre yapılır. Eşitlik devam ederse 8, 7 ve 6. sınıf yıl sonu başarı puanlarına (YBP) bakılır. Aynı okulu seçen öğrenciler arasında kendi kayıt alanından tercih yapan öğrenci, komşu kayıt alanındakinden önce yerleştirilir.

Merkezî Yerleştirme Tercihleri

Merkezî yerleştirmede fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, sınavla öğrenci alan Anadolu ve Anadolu imam hatip liseleri, proje okulları ve Anadolu teknik programları arasından en fazla 10 okul seçilir. Tercih yalnız kendi ilinizle sınırlı değildir.

Puan eşitliğinde sırasıyla OBP, 8, 7 ve 6. sınıf YBP, 8. sınıftaki özürsüz devamsızlık gün sayısı, tercih önceliği ve yaşı küçük olan öğrenci öne alınır. Merkezî tercihlerinden birine yerleşen öğrencinin yerel ve pansiyonlu tercihleri dikkate alınmaz.

Pansiyonlu Okul Tercihleri

Pansiyonlu okullar ekranından en fazla 5 okul seçilebilir; bu ekran isteğe bağlıdır. Kılavuza göre bu ekranda yalnız diğer kayıt alanlarındaki pansiyonlu okullar yer alır. Yerel yerleştirmede hiçbir tercihine yerleşemeyen öğrenciler, OBP ve devamsızlık sırasına göre pansiyonlu okul tercihlerine yerleştirilir.

Yüzdelik Dilim Neden Önemli?

Yüzdelik dilim, öğrencinin sınava girenler arasındaki başarı sırasını yüzde olarak gösterir. Örneğin %3'lük dilimdeki bir öğrenci, sınava girenlerin en başarılı %3'ü arasındadır.

  • Genel yüzdelik dilim: Türkiye genelinde sınava girenler arasındaki sıranızı gösterir.
  • İl yüzdelik dilimi: Kendi ilinizde sınava girenler arasındaki sıranızı gösterir.

MEB'in öğrenci ve veli kılavuzu, tercih yaparken yalnız puana bakmamayı ve yüzdelik dilimi esas almayı önerir. Çünkü sınavın zorluğu yıldan yıla değiştiği için puan tek başına yanıltıcı olabilir.

Not: Okulların geçen yıl oluşan taban yüzdelik dilimleri yalnız bir rehberdir. Bu yılın sonuçları, o okulu tercih eden öğrencilerin başarısına göre değişebilir. Okulların taban puanlarını ve yüzdelik dilimlerini MEB'in Rota Maarif platformunda (rotamaarif.meb.gov.tr) inceleyebilirsiniz.

Tercih Listesi Nasıl Hazırlanır?

İyi bir tercih listesi, istek sırasına göre dizilmiş ve dengeli dağılmış okullardan oluşur. Listeyi yalnız “en çok istenen” ya da yalnız “garanti” okullardan kurmak, yerleşme şansını azaltabilir.

1
Önce öğrenciyi tanıyın

İlgi alanları, başarılı olduğu dersler, nasıl bir okul ortamında mutlu olacağı ve günlük ulaşım süresi konuşulmalıdır.

2
Sonuç belgesini ve kılavuzu okuyun

Yüzdelik diliminizi not edin. O yılın tercih ve yerleştirme kılavuzunu baştan sona okuyup önemli kuralların altını çizin.

3
Okulları araştırın

Ulaşım, yabancı dil olanakları, hazırlık sınıfı, pansiyon durumu ve okul iklimini inceleyin. İmkânınız varsa okulları gezin, okulda okuyan öğrencilerin görüşlerini alın.

4
Listeyi dengeli kurun

Merkezî tercihleri üç gruba ayırabilirsiniz: yüzdelik diliminizin biraz üstündeki hedef okullar, diliminize yakın okullar ve geçen yılki taban dilimine göre yerleşme olasılığınızın daha yüksek göründüğü okullar. Hepsini istek sırasına göre dizin; hiçbir tercih yerleşme garantisi vermez.

5
Rehber öğretmene danışın

Listenin son hâlini okulunuzdaki rehber öğretmenle ya da tercih komisyonuyla birlikte gözden geçirin.

Listenize yalnız gerçekten gitmek istediğiniz okulları yazın. “Nasılsa gelmez” diye yazılan bir okula yerleşmek mümkündür. Yatılı ya da uzak bir okulu yazmadan önce, öğrencinin aileden uzakta yaşamaya hazır olup olmadığını birlikte konuşun.

Tercihler Nereden ve Nasıl Yapılır?

Tercihler öğrenci ve velisi tarafından e-Okul üzerinden ya da herhangi bir ortaokul, imam hatip ortaokulu veya meslek ortaokulu müdürlüğünden yapılır. Kılavuza göre yapılan tercihler mutlaka ortaokul müdürlüğüne onaylatılır.

  • Onay anı önemlidir: Düzeltmeler onaydan önce yapılır. Okul müdürlüğü tercihleri onayladığı anda tercih işlemi tamamlanmış olur.
  • Onaydan sonra değişiklik: Veli, tercih süresi içinde okul müdürlüğüne başvurarak düzeltme ya da iptal isteyebilir.
  • Çıktıyı saklayın: Onaylanan tercihlerin bir nüshası veliye verilir.
  • İnternet erişimi yoksa: Okul müdürlüğü, velinin doldurup imzaladığı ön çalışma formuna göre tercihleri veli adına girer.

Yerleştirme sonucunda öğrencinin okula kaydı, açık liseler ve yetenek sınavıyla öğrenci alan okullar dışında, sistem tarafından otomatik olarak yapılır.

Yerleşemezsem Ne Olur? Nakil Dönemleri

İlk yerleştirmede istediğiniz okula yerleşememeniz süreci bitirmez. Yerleştirme sonuçlarının ardından iki nakil dönemi açılır ve her dönemde her gruptan en fazla 3 okul tercih edilebilir.

  • İlk yerleştirmede bir tercihine yerleşen öğrenci, nakil döneminde kayıt alanından okul seçme zorunluluğu olmadan tercih yapabilir.
  • Yerel yerleştirmede hiçbir tercihine yerleşemeyen öğrenci, yerel nakil tercihlerinde en fazla 3 okul seçer. Bunların ilk 2'si kayıt alanından olmalıdır ve aynı okul türünden en fazla 2 okul seçilebilir.
  • Nakil döneminde yeni bir tercihine yerleşen öğrenci, önceki okul hakkından vazgeçmiş sayılır.
  • Hiçbir yere yerleşemeyen öğrenciler için il ve ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonları ayrıca başvuru alır.

Tercih Döneminde Sık Yapılan Hatalar

MEB'in öğrenci ve veli kılavuzu, tercih döneminde sık yapılan hataları şöyle sıralar:

  • Yalnız puana bakmak; oysa yüzdelik dilim esas alınmalıdır.
  • Listeyi yalnız en çok istenen ya da yalnız garanti okullardan kurmak.
  • Tercihleri istek sırasına göre değil, okulların başarı sırasına göre dizmek.
  • Okulun ulaşımını, yabancı dil olanaklarını ve okul iklimini araştırmamak.
  • Tercihi son güne bırakmak ve rehber öğretmen desteği almamak.

Bir de şunu unutmayın: Özel okullara ya da yetenek sınavıyla öğrenci alan okullara kesin kayıt yaptıran öğrenci tercih yapamaz. Aday kaydı ya da ön kaydı olan öğrenci, kaydını tercih süresi içinde iptal ettirirse tercih yapabilir.

Tercih Takvimi Ne Zaman Açıklanır?

Tercih ve yerleştirme takvimini MEB her yıl merkezî sınav sonuçlarıyla birlikte yayımladığı tercih ve yerleştirme kılavuzunda duyurur. Tercih dönemi genellikle temmuz ayında açılır; yerleştirme ve nakil sonuçları ağustosta ilan edilir.

Kesin tarihler için MEB'in duyurularını, e-Okul'u ve il ya da ilçe millî eğitim müdürlüklerinin açıklamalarını takip edin. Kılavuza göre veliler, tercih ve yerleştirme süresince bu adresleri takip etmekle yükümlüdür.

Lise hayatına geçiş öğrenci için duygusal olarak da yoğun bir dönemdir. Bu dönemi kolaylaştırmak için LGS sonrası stres ve kaygıyla başa çıkma ve lisede doğru iletişim yazılarına göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

LGS'de kaç tercih hakkı var?
Toplamda en fazla 20 okul tercih edilebilir: yerel yerleştirmede 5, merkezî yerleştirmede 10 ve pansiyonlu okullarda 5 okul. Yerel yerleştirme tercihi bütün öğrenciler için zorunludur.
Yerel yerleştirmede ilk 3 tercih kayıt alanından olmak zorunda mı?
Evet. Kılavuza göre yerel yerleştirmedeki 5 tercihin ilk 3'ü öğrencinin kayıt alanındaki, yani tercih ekranında yeşil görünen okullardan seçilmelidir. Aynı okul türünden en fazla 3 okul seçilebilir.
e-Okul tercih ekranında kırmızı renk ne anlama gelir?
Kırmızı renk, öğrencinin kayıt alanında ve komşu kayıt alanında olmayan diğer okulları gösterir. Yeşil kendi kayıt alanını, mavi ise komşu kayıt alanını belirtir.
Yüzdelik dilimim tuttuğu hâlde okula yerleşemeyebilir miyim?
Evet. Geçen yılın taban yüzdelik dilimi yalnız bir rehberdir. Bu yıl o okulu daha başarılı öğrenciler tercih ederse taban yükselebilir. Bu yüzden listeyi farklı dilimlerden okullarla dengeli kurmak gerekir.
Özel okula kayıt yaptırdım, tercih yapabilir miyim?
Kesin kayıt yaptırdıysanız tercih yapamazsınız. Aday kaydı ya da ön kaydı olan öğrenci, kaydını tercih süresi içinde iptal ettirirse tercih yapabilir.
Tercihimi onayladıktan sonra değiştirebilir miyim?
Evet, tercih süresi içinde. Veli, ortaokul müdürlüğüne başvurarak tercihlerin düzeltilmesini ya da iptalini isteyebilir. Tercih süresi bittikten sonra değişiklik yapılamaz.

Tüm öğrencilerimize ve velilerimize kolay bir tercih dönemi dileriz.

Kaynakça

Son güncelleme: 4 Kasım 2026