10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. dönem 1. yazılısı, 2026-2027 öğretim yılında Türkiye genelinde ortak sınav olarak 12 Kasım 2026 Perşembe günü yapılır. Sorular açık uçlu olacak. Kesin kapsam ve soru dağılımı MEB'in sınavdan önce yayımlayacağı kılavuzla açıklanacak.
Bu yazıda ülke geneli yazılı hakkında bilinenleri ve henüz açıklanmayanları, konuları Derslig'de nereden çalışacağını, uygulamalı sınavı, 8 günlük hazırlık programını ve yazdırabileceğin takip çizelgesini bulacaksın.
Öne Çıkan Başlıklar:
- 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Yazılısı Ne Zaman Yapılır?
- 1. Yazılıda Hangi Öğrenme Çıktıları Var?
- Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?
- Ülke Geneli Yazılı Nasıl Olacak?
- 8 Günlük Hazırlık Programı
- Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası
- Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)
- Sıkça Sorulan Sorular
- Kaynakça
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Yazılısı Ne Zaman Yapılır?
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. yazılısı 12 Kasım 2026 Perşembe günü yapılır. Bu sınav okul geneli değil, ülke geneli ortak yazılıdır. Tarih, MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) 2026-2027 ülke geneli ortak yazılı sınav takviminde yer alır. MEB'in duyurusuna göre sınavda cevabını kendin oluşturacağın açık uçlu sorular kullanılacak.
ODSGM'nin 2026-2027 konu-soru dağılım tablosunda 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. yazılısı için soru sayısı verilmez. Tabloda bu sınav için yalnız şu not bulunur: Sınav ülke geneli ortak yazılı olarak yapılacak, konu-soru dağılım tablosu sınav öncesinde kılavuzla birlikte yayımlanacak. Bu yüzden okul geneli yazılılardaki gibi okulunun seçeceği bir senaryo yoktur.
20 Ekim 2026 itibarıyla sınavın saati ve süresi henüz açıklanmadı. Sınav haftasından önce okulunun duyurusunu ve Türk dili ve edebiyatı öğretmenini takip et. Diğer derslerin okul geneli yazılıları 3 Kasım'da biyolojiyle başlar ve 13 Kasım'da İngilizceyle biter. Bütün tarihleri 10. sınıf 1. dönem 1. yazılı konular ve senaryolar yazımızda bulabilirsin.
Birinci ara tatil 16–20 Kasım 2026 tarihleri arasındadır. 10. sınıf Türk dili ve edebiyatında 1. dönem 2. yazılı okul genelinde ortak yapılır.
Dinleme ve Konuşma İçin Uygulamalı Sınav
Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğine göre Türk dili ve edebiyatı sınavları yazılı ve uygulamalı olarak yapılır. Yönetmelik, ülke geneli ortak yazılıda uygulamalı kısmın okulca yapılacağını söyler. Bu yılki ülke geneli sınav için uygulamalı sınavın nasıl yapılacağı henüz duyurulmadı. Bu yazıda anlatılan yazılı sınav okuma ve yazma becerilerini ölçer.
Geçen öğretim yılının 2. dönem 1. yazılı ülke geneli kılavuzuna göre uygulamalı sınavı ders öğretmeni yapıyor ve dinleme ile konuşma becerilerini ölçüyordu. Yazılı ve uygulamalı sınavın puanları e-Okul'a ayrı ayrı giriliyordu. Bu yıl uygulamalı sınavın tarihini ve nasıl yapılacağını ders öğretmeninden öğrenebilirsin.
Hazırlanmak için kısa bir türküyü ya da koşmayı sesli okuyabilir, dinlediğin bir masalı birkaç cümleyle anlatabilirsin. Bu yazıdaki program, takip çizelgesi ve prova yazılı sınava yöneliktir.
1. Yazılıda Hangi Öğrenme Çıktıları Var?
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. yazılısının kesin kapsamı henüz açıklanmadı. ODSGM'nin 10. sınıf tablosu 1. dönem için iki temayı listeler: 1. tema "Sözün Ezgisi" ve 2. tema "Kelimelerin Ritmi". MEB'in taslak yıllık planına göre 12 Kasım'a kadar "Sözün Ezgisi" teması işlenir, "Kelimelerin Ritmi" ise ara tatilden sonra başlar. Taslak plandaki sıra sınav kapsamını belirlemez.
Aşağıdaki tabloda bu yüzden 1. tema "Önce çalış", 2. tema "Kılavuzla netleşecek" diye işaretlendi. Kodlar ve ifadeler ODSGM'nin 2026-2027 Türk Dili ve Edebiyatı konu-soru dağılım tablosundan (10. sınıf sayfası) birebir alındı.
| Tema ve beceri | Öğrenme çıktısı | Kapsam |
|---|---|---|
| Sözün Ezgisi Okuma (koşuk, türkü, koşma, ninni) |
TDE2.2. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme | Önce çalış |
| Sözün Ezgisi Okuma |
TDE2.3. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme | Önce çalış |
| Sözün Ezgisi Okuma |
TDE2.4. “Sözün Ezgisi” temasında ele alınan metinlere yönelik okuma sürecini değerlendirebilme | Önce çalış |
| Sözün Ezgisi Yazma (masalı film şeridi hâline getirme) |
TDE4.1. Dinlediği/izlediği metni film şeridi hâline getireceği yazma sürecini yönetebilme | Önce çalış |
| Sözün Ezgisi Yazma |
TDE4.2. Dinlediği/izlediği metni film şeridi hâline getireceği yazısına içerik oluşturabilme | Önce çalış |
| Sözün Ezgisi Yazma |
TDE4.3. Film şeridi hâline getirdiği yazısını düzenlerken kural uygulayabilme | Önce çalış |
| Kelimelerin Ritmi Okuma (gazel, kaside, saf şiir) |
TDE2.2. “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme | Kılavuzla netleşecek |
| Kelimelerin Ritmi Okuma |
TDE2.3. “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme | Kılavuzla netleşecek |
| Kelimelerin Ritmi Okuma |
TDE2.4. “Kelimelerin Ritmi” temasında ele alınan metinlere yönelik okuma sürecini değerlendirebilme | Kılavuzla netleşecek |
| Kelimelerin Ritmi Yazma (bilgilendirici metni edebî metne dönüştürme) |
TDE4.3. Edebî metne dönüştürdüğü yazısında kural uygulayabilme | Kılavuzla netleşecek |
Listedeki 1. tema çıktıları, MEB'in geçen öğretim yılında yayımladığı "Yazılıya Hazırlanıyorum" 10. sınıf 1. yazılı örneğinde soru alan çıktılardır. 2. temada ise ODSGM tablosunda 1. dönem 2. yazılıda soru alan çıktılar listelendi. Okumayı yönetme (TDE2.1) gibi süreç çıktıları ikisinde de soru almadığı için listeye girmedi.
1. dönem 2. yazılı okul geneli ortak yazılıdır ve ODSGM tablosunda 5 senaryosu vardır. Bu senaryoların hepsinde iki temadan da soru bulunur. Temalara genel bakış için 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı güncel konuları yazımıza göz atabilirsin.
Konuları Derslig'de Nereden Çalışırım?
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. yazılısındaki öğrenme çıktılarını Derslig'de "Sözün Ezgisi" ve "Kelimelerin Ritmi" ünitelerindeki bölümlerden çalışabilirsin. Hangi çıktının hangi bölümde olduğu aşağıdaki tabloda ve takip çizelgesinde aynıdır. Tablodaki ilk bölümden başla, "+" ile verilen bölümlerle pekiştir.
| Öğrenme çıktısı | Derslig ünitesi ve bölümü |
|---|---|
| TDE2.2 Sözün Ezgisi metinlerinde anlam | Sözün Ezgisi Bölüm: "Türkü" + "Koşma" + "İsim, Sıfat ve Tamlamalar" |
| TDE2.3 Sözün Ezgisi metinlerini çözümleme | Sözün Ezgisi Bölüm: "Sözlü Edebiyat Geleneği" + "Koşma" + "Ninni" |
| TDE2.4 Sözün Ezgisi metinlerinde okuma sürecini değerlendirme | Sözün Ezgisi Bölüm: "Anlam Bilgisi (Gerçek, Yan, Mecaz Anlam)" + "Türkü" |
| TDE4.1 Film şeridi yazma sürecini yönetme | Sözün Ezgisi Bölüm: "Masalı Film Şeridi Hâline Getirme" + "Masal" |
| TDE4.2 Film şeridine içerik oluşturma | Sözün Ezgisi Bölüm: "Masalı Film Şeridi Hâline Getirme" + "Masal" |
| TDE4.3 Film şeridi yazısında kural uygulama | Sözün Ezgisi Bölüm: "Yazım Kuralları: Yaygın Hatalar, Kurallar, Örnekler" + "Noktalama İşaretleri: Türleri, Kullanım Alanları, Örneklerle Anlatım" |
| TDE2.2 Kelimelerin Ritmi metinlerinde anlam | Kelimelerin Ritmi Bölüm: "Gazel (Divan Edebiyatı Şiiri)" + "Saf Şiir (Cumhuriyet Dönemi Anlayışı)" |
| TDE2.3 Kelimelerin Ritmi metinlerini çözümleme | Kelimelerin Ritmi Bölüm: "Saf Şiir (Cumhuriyet Dönemi Anlayışı)" + "Kaside" |
| TDE2.4 Kelimelerin Ritmi metinlerinde okuma sürecini değerlendirme | Kelimelerin Ritmi Bölüm: "Gazel (Divan Edebiyatı Şiiri)" + "Kaside" |
| TDE4.3 Edebî metne dönüştürülen yazıda kural uygulama | Kelimelerin Ritmi Bölüm: "Bilgilendirici Metin ile Edebî Metin Arasındaki Farklar" + "Yazım Kuralları: Yaygın Hatalar, Kurallar, Örnekler (Sözün Ezgisi ünitesi)" |
Bölümlerin çoğunda interaktif animasyonlu konu anlatımı, kavram yürüyüşü ve derinleşme antrenmanı bulunur. Bunları açmak için Derslig hesabına giriş gerekir. "Sözün Ezgisi" ünitesindeki "Koşuk" bölümünde henüz yayında içerik olmadığı için bu bölüm tabloya alınmadı.
Ülke Geneli Yazılı Nasıl Olacak?
Ülke geneli yazılının bazı kuralları duyuruldu, bazıları ise MEB'in kılavuzuyla açıklanacak. 20 Ekim 2026 itibarıyla bilinenler ve henüz açıklanmayanlar şöyledir:
| Konu | Durum (20 Ekim 2026) |
|---|---|
| Tarih | Biliniyor. Sınav 12 Kasım 2026 Perşembe günü yapılır. |
| Sorular | Biliniyor. Soruların tamamı açık uçludur ve cevabı sen oluşturursun. |
| Kapsam | Henüz açıklanmadı. Taslak yıllık plana göre sınava kadar "Sözün Ezgisi" işlenir. İzmir Menderes İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünün rehberi iki temayı da sayar. |
| Senaryo | ODSGM'nin konu-soru dağılım tablosunda bu sınav için senaryo yok. Konu-soru dağılımı kılavuzla yayımlanacak. |
| Soru sayısı ve puanlar | Henüz açıklanmadı. Geçen öğretim yılının 2. dönem 1. ülke geneli sınavında 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 8 açık uçlu sorudan oluşuyordu. |
| Sınav saati ve süresi | Henüz açıklanmadı. Aynı sınavda süre 40 dakikaydı. |
| Sonuçlar | Biliniyor. Sonuçlara göre öğrenci toplu listesi yayımlanmaz, okullar ve sınıflar arasında karşılaştırmalı veri oluşturulmaz. |
MEB kılavuzu yayımlandığında bu yazıyı kılavuza göre güncelleyeceğiz. O zamana kadar şu sırayla çalışabilirsin:
- Önce 1. tema: "Sözün Ezgisi" temasının okuma çıktılarını ve film şeridi yazısını eksiksiz çalış. Taslak plana göre sınava kadar işlenen tema budur.
- Sonra 2. tema: Vaktin kalırsa "Kelimelerin Ritmi" temasındaki gazel, kaside ve saf şiiri de tekrar et. Kılavuzda yer alırsa hazırlıksız yakalanmazsın.
- Yazım ve noktalama: Her cevabını tam cümleyle yaz. Bitirince yazım ve noktalamayı kontrol et.
8 Günlük Hazırlık Programı
Sekiz günlük hazırlık programında ilk gün eksiklerini görür, altı gün öğrenme çıktılarını parça parça çalışır, son gün provayı yeniden çözersin. Program 29 Ekim 2026 Perşembe başlar, 11 Kasım Çarşamba biter. Aradaki 2–5 Kasım günleri 3 Kasım'daki biyoloji, 4 Kasım'daki kimya-tarih, 5 Kasım'daki matematik ve 6 Kasım'daki fizik-felsefe yazılılarına bırakılır. Coğrafya yazılısı 10 Kasım'da, din kültürü ve ahlak bilgisi yazılısı 11 Kasım'da olduğu için 9 ve 10 Kasım da programda yoktur.
Her gün Türk dili ve edebiyatı için 30–40 dakika çalışman yeterli. Programın ilk beş günü 1. tema "Sözün Ezgisi", 6. ve 7. günleri 2. tema "Kelimelerin Ritmi" içindir. Kılavuzda 2. tema yer almazsa bu iki günü 1. temanın tekrarına ayır.
| Gün | Ne çalışırsın? | Nasıl? |
|---|---|---|
| 1. gün 29 Ekim Perşembe |
Çizelgeni hazırla, ilk provayı çöz | Takip çizelgeni yazdır. İnteraktif yazılı provasını çöz, puanını çizelgene yaz. MEB kılavuzunun yayımlanıp yayımlanmadığını 30 Ekim'de öğretmenine sor. |
| 2. gün 30 Ekim Cuma |
TDE2.2 Türküde anlam | Bir türkü oku. Konusunu ve hâkim duyguyu birer cümleyle yaz. Türküdeki isim ve sıfat tamlamalarını bul, anlama katkılarını açıkla. |
| 3. gün 31 Ekim Cumartesi |
TDE2.3 Koşuk ve koşmayı çözümleme | Koşuk ve koşmayı nazım birimi, ölçü, kafiye ve redif yönünden bir tabloda karşılaştır. Dizelerin hecelerini sayarak ölçüyü bul. |
| 4. gün 1 Kasım Pazar |
TDE2.3 ve TDE2.4 Sözlü edebiyat ve ninni | Sözlü edebiyat ürünlerinin kuşaktan kuşağa sözlü aktarılmasını tekrar et. Türkü ve ninninin anonim olduğunu, koşmanın ise söyleyeni belli âşık şiiri olduğunu not et. Bir ninni oku, dün ve bugün hangi duyguyla söylendiğini karşılaştıran iki cümle yaz. |
| 5. gün 6 Kasım Cuma |
TDE4.1–TDE4.3 Film şeridi ve yazım | Fizik ve felsefe yazılılarından sonra kısa tut. Dinlediğin bir masalı dört sahnelik bir film şeridi için kısa cümlelerle özetle. Yazdıklarını yazım ve noktalama açısından kontrol et. |
| 6. gün 7 Kasım Cumartesi |
TDE2.2 ve TDE2.4 Gazel ve kaside (kılavuzla netleşecek) | Gazel ve kasidenin nazım şeklini ve kafiye düzenini tekrar et. Bir gazelden bir beyti günümüz Türkçesiyle tek cümlede anlat. |
| 7. gün 8 Kasım Pazar |
TDE2.3 ve TDE4.3 Saf şiir ve edebî metin (kılavuzla netleşecek) | Saf şiirde imgeleri ve ahengi sağlayan tekrarları işaretle. Kısa bir bilgilendirici paragrafı edebî bir paragrafa dönüştür, yazımını kontrol et. |
| 8. gün 11 Kasım Çarşamba |
Genel tekrar ve ikinci prova | Din kültürü ve ahlak bilgisi yazılısından sonra çalış. Prova yayındaysa yeniden çöz ve puanını 1. günle karşılaştır. Henüz açılmadıysa bölümlerdeki derinleşme antrenmanlarıyla genel tekrar yap. |
Programa daha geç başladıysan iki günü birleştir. Yenilenen provalar programın 1. gününde henüz yayında değilse o gün çıktıları takip çizelgende işaretle ve tablodaki bölümlerden birinin derinleşme antrenmanını çöz.
10 Kasım akşamı, ertesi günkü din kültürü ve ahlak bilgisi yazılısının son kontrolüne kalır. İngilizce yazılısı 13 Kasım Cuma günüdür, bu yüzden 12 Kasım akşamını İngilizceye bırak.
Yenilenen İnteraktif Yazılı Provası
Derslig'in yenilenen interaktif yazılı provaları 2026-2027 yazılılarına göre hazırlandı. 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı provası da bunların arasındadır. Provalar, son kontrollerin ardından İnteraktif Yazılılar sayfasında yayına alınacak. Yenilenen provada seni şunlar bekliyor:
- Kapsam: Derslig provası iki temayı içerir. 9 sorudan 3'ü "Sözün Ezgisi", 6'sı "Kelimelerin Ritmi" temasındandır. Provadaki konular resmî kapsam değildir, kesin kapsam MEB kılavuzuyla açıklanacak.
- Senaryo: 1. yazılı ülke geneli olduğu için okulunun seçeceği bir senaryo yoktur. Provada senaryo seçme ekranı görürsen "Tüm konular" seçeneğiyle 9 sorunun hepsini çöz. Provadaki senaryolar 1. yazılının resmî soru dağılımı değildir.
- Soru yapısı: Bütün sorular açık uçludur ve cevabı kendin yazarsın. Seçmeli soru yoktur. Sorunun alt maddeleri adım adım gelir. Prova 40 dakika sürer ve 100 puan üzerindendir.
- Türk dili ve edebiyatı görevleri: Türküdeki isim ve sıfat tamlamalarını bulur, koşuk ile koşmayı karşılaştırırsın. Sözlü dönem şiirinin özelliklerini açıklarsın. Gazelde tema ve duyguyu, saf şiirde imge ve ahengi, kasidede söz sanatlarını incelersin. Son soruda edebî bir metindeki yazım yanlışlarını bulup düzeltirsin.
- Rapor: Prova bitince puanını konulara göre görür, puanı düşük kalan konular için çalışma planı alırsın.
Bu soruda bilgilendirici bir metinden dönüştürülen edebî metindeki yazım yanlışları bulunup düzeltilir. "Birkaç" ve "hiçbir" bitişik, bağlaç olan "da" ayrı yazılır; özel ad olan "Afrika" büyük harfle başlar ve eki kesme işaretiyle ayrılır.
Bu soruda gurbetteki birinin köyüne ve ailesine duyduğu özlemi anlatan bir türküdeki tamlamalar bulunur. "Annemin sesi" ve "babamın evi" isim tamlaması, "yeşil çayırlar" ve "yorgun çoban" sıfat tamlamasıdır.
Provanın soru yapısı, MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğünün geçen öğretim yılında yayımladığı "Yazılıya Hazırlanıyorum" 10. sınıf 1. yazılı örneğine göre kuruldu. O örnek yalnız "Sözün Ezgisi" temasını kapsıyordu. Provadaki "Kelimelerin Ritmi" soruları ise ODSGM tablosunda bu temaya ait çıktılardan yazıldı. MEB kılavuzu yayımlanınca provanın kapsamı yeniden kontrol edilecek.
Provadaki puan okul yazılısındaki notunu garanti etmez. Eksik konularını yazılıdan önce bulmana yardım eder. Ülke geneli yazılının soruları provadakilerle aynı olmayabilir.
Derslig'i henüz denemediysen üye olup telefon doğrulaması yaparak 3 gün boyunca ücretsiz deneyimleyebilirsin.
Hazırlık Takip Çizelgesi (PDF)
Hazırlık takip çizelgesi tek sayfalık bir PDF'dir. Ülke geneli sınavda senaryo olmadığı için bütün öğrenciler aynı sayfayı kullanır. Sayfanın başında yazılı tarihi (12 Kasım 2026 Perşembe) ve "Kesin kapsam ve soru dağılımı MEB kılavuzuyla açıklanacak" uyarısı basılıdır. Sen de adını, sınıfını ve şubeni yazarsın.
Her satırda MEB tablosundaki öğrenme çıktısı yer alır: kodu, resmî ifadesi, teması ve becerisi. Yanında kapsam durumu ve "Derslig'de nereye bakmalıyım?" sütununda ünitesiyle birlikte çalışacağın bölümler bulunur. "Sözün Ezgisi" çıktıları "Önce çalış", "Kelimelerin Ritmi" çıktıları "Kılavuzla netleşecek" diye işaretlidir. Her çıktı için "konuyu çalıştım", "soru çözdüm" ve "tekrar ettim" kutularına tik atarsın.
Çizelgede, ders öğretmeninden öğrendiğin uygulamalı sınav tarihini yazabileceğin bir alan da vardır. Alttaki "Son hafta" bölümünde kılavuzu öğretmenine sorduğunu işaretler, provayı "Tüm konular" seçeneğiyle çözüp puanını yazarsın. Provayı yeniden çözünce yeni puanını not edersin. "Yazılı günü" listesindeki dört maddeyi sınav sabahı işaretle.
PDF'den sonra provayı çöz: Şimdilik konu tekrarına çizelgeyle başla. Yenilenen provalar yayına alındığında provaya geç.
Sıkça Sorulan Sorular
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. dönem 1. yazılı ne zaman?
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. yazılı hangi konulardan?
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. yazılıda kaç soru var?
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. yazılıda senaryo var mı?
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı 1. yazılı için PDF var mı?
Derslig'i ücretsiz deneyebilir miyim?
Kaynakça
- MEB ODSGM, Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi Belli Oldu (10.09.2026) ve 2026-2027 Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi (PDF).
- MEB ODSGM, 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027), Türk Dili ve Edebiyatı tablosu (Excel), "10. Sınıf" sayfası.
- MEB, Ülke Geneli İkinci Dönem Birinci Ortak Yazılı Sınavlara İlişkin Kılavuz Yayımlandı (16.03.2026).
- MEB, Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği (PDF), madde 5/1-ı.
- MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaöğretim Taslak Çerçeve Planları (2026-2027), Türk Dili ve Edebiyatı taslak yıllık planı.
- Menderes İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü, 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı 1. Dönem Ortak Yazılı Sınav Rehberi (02.10.2026, güncelleme 05.10.2026).
- MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü, "Yazılıya Hazırlanıyorum" 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı (2025-2026).
- MEB, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu (20 Ekim 2026).
- MEB, Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Uygulama Takvimi (20 Ekim 2026).
- MEB, 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Takvimi Açıklandı (13.06.2026).
Son güncelleme: 20 Ekim 2026
